Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu Hız ve mesafe tahmini ile çarpışma tahmini bölümlerini karşılaştıran tablo, rapor sonrası süreler ve ilgili test yazılarına bağlantılar eklendi. 24 Eylül 2026 tarihinde norm karşılaştırmasına ilişkin anlatım, 4 sayılı Cetvelin 16. maddesindeki Türkiye geneli tek norm grubu kuralına göre düzeltildi.
Kısa cevap
Hız ve mesafe algılama testi sonuçları nasıl değerlendirilir?
Pendik’teki Denge Psikoteknik Merkezi’nde hız ve mesafe algılama testi sonuçları, tahminlerin gerçek varış anından hangi yönde ve ne kadar saptığına ve bu sapmanın test boyunca tutarlı olup olmadığına bakılarak değerlendirilir. İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkezimizde ölçüm, onaylı ALG psiko-teknik cihazında psikolog eşliğinde yapılır ve sonuç norm tablolarıyla karşılaştırılır.
Kısa özet
- Test, hareketli nesnenin hızını ve hedefe uzaklığını kestirebilmeyi ölçer.
- Uyaran bir noktada kaybolur, sürücü hedefe varış anını işaretler.
- Değerlendirmede tahminlerin sapma yönü ve büyüklüğü incelenir.
- Tahminler arasında büyük farklılıkların olmaması beklenir.
- Sonuç, sürücünün dikkatli ya da riskli sürüş eğilimi hakkında bilgi verir.
İçindekiler
Hız ve mesafe algılama, psiko-teknik değerlendirmede incelenen zihinsel yeteneklerden biridir. Karayolları Trafik Yönetmeliği bu yeteneğin, hareket hâlindeki nesnelerin hızının ve hedefe olan uzaklığının kestirilmesi üzerine kurulu bir testle değerlendirilmesini öngörür.
Hız ve mesafe algılama testi neyi ölçer?
Test, sürücünün bir nesnenin ne kadar hızlı yaklaştığını ve hedefe ne zaman ulaşacağını kestirebilme becerisini ölçer. Bu beceri, sollama kararının verilmesinde, takip mesafesinin belirlenmesinde ve kavşağa girişte doğrudan rol oynar. Ölçüm sonuçları aynı zamanda sürücünün dikkatli ya da riskli sürüş eğilimi hakkında bilgi verir.
Test ALG cihazında nasıl uygulanır?
Ölçüm, onaylı ALG psiko-teknik cihazında ve psikolog eşliğinde yapılır. Ekranda hedefe doğru ilerleyen bir uyaran belirir ve belirli bir noktada görünmez olur. Sürücüden, uyaranın aynı hızla ilerlemeyi sürdürdüğünü varsayarak hedefe varacağı anı bir düğmeye basarak işaretlemesi istenir.
Asıl testten önce deneme örnekleri verilir ve yönerge anlaşılana kadar anlatılır. Hız ve mesafe algılama testi, merkezimizde uygulanan 12 psikoteknik testinden biridir; değerlendirmenin tamamı kişinin algı ve refleksine göre 60 dakika ila 90 dakika sürer. Aynı yetenek alanını farklı bir kurguyla ölçen çarpışma tahmini bölümünde ise birbirine yaklaşan iki şeklin nerede ve ne zaman çarpışacağı işaretlenir.
İki tahmin bölümünün farkı
| Başlık | Hız ve mesafe tahmini | Çarpışma tahmini |
|---|---|---|
| Ekrandaki görev | Hedefe ilerleyen uyaran kaybolur, varış anı düğmeyle işaretlenir | Birbirine yaklaşan iki cisim kaybolur, kesişip kesişmeyeceği ve kesişme noktası işaretlenir |
| İzlenen hareket | Tek uyaran | Farklı hızlarda iki uyaran |
| Kaydedilen bilgi | Sapmanın yönü, büyüklüğü ve tahminler arası tutarlılık | Kesişme kararının doğruluğu ve işaretlenen noktanın isabeti |
| Trafikteki karşılığı | Sollama kararı, takip mesafesi | Kavşağa giriş, şerit birleşmesi |
Sonuçlar nasıl okunur?
Cihaz ölçüm verisini üretir, yorum psikoloğa aittir. Sonuç okunurken şu noktalara bakılır.
- Sapmanın büyüklüğü - Tahminlerin gerçek varış anından ne kadar uzaklaştığı kaydedilir.
- Sapmanın yönü - Sürekli erken işaretleme ile sürekli geç işaretleme farklı anlamlar taşır ve ayrı değerlendirilir.
- Tahminler arası tutarlılık - Tahminlerin birbirine yakın seyretmesi beklenir; dağınık sonuçlar ayrıca incelenir.
- Diğer testlerle uyum - Sonuç, dikkat ve tepki hızı ölçümleriyle birlikte okunur.
Sapmalar, cihazda tanımlı ve Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılır. Sonuç yüzdelik dilim (persentil) ve T değeri olarak gösterilir, psikolog bu norm grubuna göre nerede durduğuna bakar.
Hız ve mesafe algısının gerçek trafikteki karşılığı
Bu algı, günlük sürüşte en sık kullanılan becerilerden biridir. Karşı yönden gelen aracın ne kadar uzakta olduğuna karar vermeden sollama yapılamaz; öndeki araçla arada bırakılması gereken mesafe de aynı tahmine dayanır. Ticari araçlarda fren mesafesi daha uzun olduğu için kestirimdeki hata payının sonuçları ağırlaşır. Gece sürüşünde ve yağışlı havada mesafe algısı daha da zorlaştığından, bu alanın ölçülmesi güvenli sürüş açısından önem taşır.
Bu sonuç hangi testlerle birlikte değerlendirilir?
Psikoloğumuz tahmin sonuçlarını yalnız başına okumaz. En çok şu ölçümlerle karşılaştırır.
- Tepki hızı testi sonuçları - geç işaretlemenin algıdan mı yoksa yavaş tepkiden mi kaynaklandığını ayırmak için.
- Dikkat testi sonuçları - dağınık tahminlerin dikkat dalgalanmasıyla ilişkili olup olmadığını görmek için.
- Muhakeme yeteneği testi - tahmin ile karar arasındaki bağı, yani sollama gibi kararların nasıl verildiğini anlamak için.
- Geniş görüş alanı testi - yandan yaklaşan hareketin ne zaman fark edildiğini tahmin sonuçlarıyla birlikte görmek için.
Sonuç sürücü için ne anlama gelir?
Sonuç, sürücünün trafikte tehlike oluşturmayacak biçimde davranıp davranmadığına dair bir gösterge sunar. Tek bir tahmindeki sapma belirleyici değildir; genel eğilim esas alınır. Psikolog sonucu, cihazın Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerlerine göre yorumlar. Genel değerlendirme mantığını test sonuçları nasıl değerlendirilir yazımızda anlattık.
Hız ve mesafe sonucu, 12 testin ortak değerlendirmesiyle psikolog imzalı rapora yansır ve rapor aynı gün düzenlenir. Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri muayenesine gidilmesi gerekir (Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 79); bu süre geçirilirse 6 ay beklemek gerekir. Muayenenin nasıl yapıldığını psikiyatri muayenesi nasıl yapılır yazımızda anlattık. Sonuca itiraz 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır, ticari sürücülerde rapor 5 yıl geçerlidir (Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde 34/1-e).
Teste nasıl hazırlanılır?
Değerlendirmeye dinlenmiş gelin ve önceki gece uykunuzu alın. Alkol almayın; alkol hız algısını bozan etkenlerin başında gelir. Gözlük ya da lens kullanıyorsanız yanınızda getirin. Sürekli kullandığınız bir ilaç varsa psikoloğa bildirin. Hazırlık adımlarının tamamı psikoteknik testine nasıl hazırlanılır yazımızda.
Uygulamada sık gördüğümüz eğilim, uyaran kaybolduktan sonra içinden saniye saymaya çalışmaktır. Bu yöntem ölçümü hız algısından çıkarıp sayma temposuna bağlar; uyaranın hareketini gözünüzde sürdürmek daha doğal bir tahmin sağlar.
Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, Kaynarca Mahallesi’nde Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B adresindedir. Marmaray Kaynarca istasyonundan yaklaşık 800 metre, M4 Tavşantepe istasyonundan yaklaşık 1,2 km yürüyerek gelinebilir. Merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır; ruhsat ve belgelerimizi inceleyebilir, Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 arası için randevu sayfasından saat seçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hız ve mesafe algılama testi neyi ölçer?
Hareket hâlindeki bir nesnenin hızını ve hedefe olan uzaklığını kestirebilme becerisini ölçer.
Bu beceri sollama, takip mesafesi ve kavşağa giriş gibi kararların temelini oluşturur.
Tahminim tam tutmazsa sonuç olumsuz mu olur?
Tek bir tahminin tam tutması beklenmez.
Değerlendirmede tahminlerin gerçek değerden ne yönde ve ne kadar saptığı ile bu sapmanın test boyunca tutarlı olup olmadığı incelenir. Sürekli erken ya da sürekli geç işaretleme, dağınık tahminlerden farklı yorumlanır.
Testte süre tutmaya çalışmak doğru mu?
Zihinde saymak yerine doğal tahmine güvenmek daha isabetli sonuç verir.
Test, sayma becerisini değil hız ve mesafe algısını ölçmek üzere kurulmuştur. Deneme bölümünde nasıl bir tempo izleyeceğinizi görebilirsiniz.
Çarpışma tahmini ile hız ve mesafe testi aynı mı?
Hayır, ikisi aynı yetenek alanını farklı kurgularla ölçer.
Hız ve mesafe bölümünde tek bir uyaranın hedefe varış anı, çarpışma tahmininde ise birbirine yaklaşan iki cismin kesişip kesişmeyeceği ve nerede kesişeceği işaretlenir.
Kaynaklar
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org
