Muhakeme Yeteneği Testi Sonuçları

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu Testin neyi ölçüp neyi ölçmediğini gösteren tablo, rapor sonrası süreler ve birlikte okunan testlere bağlantılar eklendi. 24 Eylül 2026 tarihinde norm karşılaştırmasına ilişkin anlatım, 4 sayılı Cetvelin 16. maddesindeki Türkiye geneli tek norm grubu kuralına göre düzeltildi.

Muhakeme, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde anlama ve değerlendirme yeteneği olarak geçer. Analitik düşünmeyi gerektiren, olgulara ilişkin belirtilerden anlamlı sonuç çıkarma ve olaylar arasındaki ilişkileri kavrama süreci üzerine kurulu, yazılı olmayan bir testle ölçülür.

Muhakeme testi neyi ölçer?

Test, sürücünün karşılaştığı durumu doğru okuyup sonucunu öngörebilmesini ölçer. Muhakeme yeteneği, trafikte gelişmekte olan bir riski erkenden fark etmeyi ve gerekli önlemi zamanında almayı sağlar. Bu nedenle değerlendirmede yalnızca dikkat ve tepki değil, karar süreçlerinin niteliği de incelenir.

Test ALG cihazında nasıl uygulanır?

Ölçüm, onaylı ALG psiko-teknik cihazında ve psikolog eşliğinde yapılır. Ekranda soyut görsel şekiller sunulur; sürücüden bu şekiller arasındaki benzerlik ve ilişkileri kavrayarak doğru seçeneği işaretlemesi istenir. Diziyi tamamlayan parçayı bulmak, kuralı fark etmeye dayanır. Sorular okuma yazma bilgisi gerektirmez, yönerge sözlü olarak anlatılır.

Asıl testten önce deneme bölümü yapılır. Muhakeme testi, merkezimizde uygulanan 12 psikoteknik testinden biridir ve değerlendirmenin tamamı kişinin algı ve refleksine göre 60 dakika ila 90 dakika sürer. Bilgisayar kullanmayı bilmeyen sürücüler de testi sorunsuz tamamlayabilir, çünkü yanıtlar dokunmatik ekran ve düğmelerle verilir.

Sonuçlar nasıl okunur?

Cihaz ölçüm verisini üretir, yorum psikoloğa aittir. Sonuç okunurken şu noktalara bakılır.

• Doğru yanıtlar - Şekiller arasındaki ilişkinin doğru kurulup kurulmadığı kaydedilir.
• Yanıt hızı - Doğru yanıta ulaşma süresi, düşünme sürecinin akıcılığı hakkında bilgi verir.
• Zorluk arttıkça performans - Soruların karmaşıklığı arttıkça sonucun nasıl değiştiği incelenir.
• Norm karşılaştırması - Sonuç, cihazın Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılır ve psikolog tarafından yorumlanır.

Norm değerleri cihazda tanımlıdır ve sürücüye bir puan ya da sıralama olarak verilmez. Psikolog, ham sonucun bu norm grubuna göre nerede durduğuna bakar.

Muhakemenin gerçek trafikteki karşılığı

Trafikte çoğu kaza, tehlikenin görülmemesinden değil, görülen durumun yanlış yorumlanmasından doğar. Yan yoldan yaklaşan aracın duracağını varsaymak, kaygan zeminde alışılmış hızı sürdürmek ya da yoğun trafikte boş görünen şeride hızla geçmek muhakeme ile ilgilidir. Muhakeme yeteneği güçlü sürücüler olası sonuçları önceden hesaplayarak tedbirli davranır. Uzun yol ve yolcu taşımacılığında bu öngörü, yalnızca sürücüyü değil taşınan kişileri de ilgilendirdiği için ayrıca önem taşır.

Muhakeme sonucu hangi testlerle birlikte okunur?

Psikoloğumuz muhakeme sonucunu karar ile algı arasındaki bağı gösteren şu ölçümlerle yan yana değerlendirir.

• Dikkat testi sonuçları - yanlış yanıtların dikkat kaybından mı yoksa ilişkiyi kuramamaktan mı geldiğini ayırmak için.
• Hız ve mesafe algılama testi - sollama gibi kararların dayandığı tahminin isabetini görmek için.
• Tepki hızı testi - doğru kararın zamanında harekete dönüşüp dönüşmediğini anlamak için.
• Görsel süreklilik testi - karmaşık görsellerde takibin karar sürecini nasıl etkilediğini karşılaştırmak için.

Sonuç sürücü için ne anlama gelir?

Sonuç, sürücünün riskli durumları önceden okuyabilme kapasitesi hakkında bilgi verir. Bir zekâ ölçümü değildir ve tek bir sorudaki hata belirleyici olmaz. Amaç kişiyi sınıflandırmak değil, trafikte risk oluşturabilecek bir durumun bulunup bulunmadığını görmektir. Psikolog, sonucu diğer testlerle birlikte yorumlar ve raporu imzalar. Genel değerlendirme mantığını test sonuçları nasıl değerlendirilir yazımızda, ölçülen tüm alanları ise psikoteknik testi neleri ölçer yazımızda bulabilirsiniz.

Rapor aynı gün düzenlenir ve muhakeme sonucu 12 testin ortak değerlendirmesi içinde yer alır. Rapor tarihinden sonraki 45 gün içinde psikiyatri muayenesine gidilir (Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 79); bu süreyi kaçıran kişi 6 ay boyunca yeniden teste kabul edilmez. Sonuca itiraz için 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçe verilir. Onaydan sonra rapor e-Devlet’e düşer; görünmüyorsa psikoteknik e-Devlet’te görünmüyor yazımıza bakabilirsiniz. Ticari sürücüler raporu Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde 34/1-e gereği 5 yılda bir yeniler.

Teste nasıl hazırlanılır?

Muhakeme bölümü dikkat ve zihinsel tazelik gerektirir. Değerlendirmeye dinlenmiş gelin ve önceki gece uykunuzu alın. Alkol almayın; alkol karar süreçlerini yavaşlatır. Gözlük ya da lens kullanıyorsanız yanınızda getirin, sorular görsel şekillere dayanır. Sürekli kullandığınız bir ilaç varsa değerlendirme öncesinde psikoloğa bildirin.

Uygulamada sık karşılaştığımız durum, muhakeme bölümünü okul sınavı gibi görüp gerilmektir. Sorular bilgi değil ilişki kurmayı ölçer, bu yüzden ezber ya da ön çalışma gerektirmez; hazırlık önerilerinin tamamı psikoteknik testine nasıl hazırlanılır yazımızda.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi 2022’den bu yana Kaynarca Mah. Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B’de hizmet veriyor. Merkez, Marmaray Kaynarca istasyonundan yaklaşık 800 metre ve M4 Tavşantepe metro istasyonundan yaklaşık 1,2 km uzaklıktadır. Merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır; ruhsat ve belgelerimizi görebilir, randevu sayfamızdan gün ve saat seçebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org