Psikoteknik Belgesi Rehberi

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde güncel TFF Merkez Hakem Kurulu Talimatı aday hakemden psikoteknik raporu istemediği için futbol hakemliği rapor istenen başvurular arasından çıkarıldı. Aynı gün norm karşılaştırmasına ilişkin anlatım, 4 sayılı Cetvelin 16. maddesindeki Türkiye geneli tek norm grubu kuralına göre düzeltildi.

Psikoteknik belgesi, bir sürücünün dikkat, algı, muhakeme, tepki hızı ve psikomotor koordinasyon düzeyinin onaylı cihazla ölçülmesi sonucunda düzenlenen rapordur. Belgeyi yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılmış psiko-teknik değerlendirme merkezleri verebilir. Süreç randevuyla başlar, psikiyatri onayının ardından e-Devlet kaydıyla tamamlanır ve ticari taşımacılıkta 5 yıl geçerli olur.

Mevzuattaki karşılığı psiko-teknik değerlendirmedir. Günlük dilde psikoteknik raporu, psikoteknik testi ya da kısaca psikoteknik denir; hepsi aynı işlemi anlatır.

Rapor, belge ve kart arasındaki fark

Üç kelime birbirinin yerine kullanılıyor, oysa hukuki karşılıkları farklı.

Merkezde testleri tamamladığınızda elinize psikolog imzalı bir rapor geçer. Bu rapor tek başına yeterli değildir. Psikiyatri hekiminin onayı alındığında ortaya belge çıkar ve kayıt elektronik ortama işlenir. Cüzdanda taşınan basılı kartın ise yasal bir karşılığı yoktur; denetimde sorulan şey sistemdeki kayıttır.

Bu ayrımı bilmeyen sürücüler raporu aldıktan sonra sürecin bittiğini sanıyor ve psikiyatri adımını erteliyor. Onay belirlenen sürede yaptırılmazsa kişi 6 ay boyunca yeniden test hizmeti alamaz.

Değerlendirme neden isteniyor

Trafikteki kararların büyük bölümü saniyenin altında verilir. Önündeki aracın ani fren yapması, kavşağa giren bir motosiklet, kaygan zeminde kayan bir arka aks. Bu anlarda sürücünün ne kadar sürede ve ne kadar doğru tepki verdiği, olayın kazaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirler.

Direksiyon başında günde on saat geçiren bir sürücüde bu tepki düzeyi yıllar içinde değişebilir. Psiko-teknik değerlendirme, değişimi ölçülebilir hâle getirir. Amaç kimseyi elemek değil, riskin nerede yoğunlaştığını sayısal verilerle göstermektir.

İkinci işlev hukukidir. Belirli ihlallerde sürücü belgesinin iadesi, bu ölçümden geçmeye bağlanmıştır. Kanun koyucu, tekrarlanan ağır ihlalleri davranışsal bir risk göstergesi saymıştır.

Psikoteknik belgesi kimlerden isteniyor

Zorunluluk üç ayrı kapıdan geliyor. Ticari taşımacılık yapanlar raporu periyodik olarak yeniler, ağır trafik ihlali nedeniyle sürücü belgesine el konulanlar iade dosyasına rapor ekler, bazı kurumlar da görev ve kart başvurularında rapor ister.

Yalnızca hususi aracını kullanan ve sürücü belgesine el konulmamış bir kişi bu kapsamda değildir.

Kendi durumunuzu meslek ve ihlal başlıkları altında görmek için psikoteknik kimlere zorunludur sayfasına geçebilirsiniz.

7574 sayılı Kanun ile değişen iade şartı

27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda geniş bir değişiklik yaptı. Sürücüleri doğrudan ilgilendiren başlık, sürücü belgesinin geri alınması ve iadesidir.

Eski uygulamada çoğu ihlalde geri alma süresinin dolması yetiyordu. Yeni düzenlemeyle iade, sürücülüğe engel bir hâlin bulunmadığının belgelenmesine bağlandı. Ters yön, saldırı amaçlı takip, drift, izinsiz yarış, kırmızı ışık tekrarı, usulsüz çakar tekrarı ve ceza puanı gibi başlıklar da kapsama girdi; makas ve konvoyda şart 5 yıl içinde ikinci geri almada doğar.

Kanunun en çok gözden kaçan hükmü şu. Hangi madde kapsamında olursa olsun, iade için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir. Raporunuz olumlu olsa bile ödenmemiş bir ceza dosyayı bekletir.

Maddeye göre hangi şartın arandığını psikoteknik zorunlu hâller sayfasındaki tabloda 19 başlık hâlinde listeledik.

Merkezde süreç nasıl işliyor

Değerlendirme iki ayrı kurumda ilerler. Testler ruhsatlı merkezde yapılır, onay bir hastanenin psikiyatri polikliniğinden alınır. Merkezimizdeki akış şöyle.

1. Randevu. Telefon, WhatsApp ya da randevu formu üzerinden gün ve saat belirlenir.
2. Kayıt ve evrak kontrolü. Kimlik aslı görülür, başvuru nedenine göre istenen fotokopiler alınır.
3. Bilgilendirme. Psikolog Ceylan DEMİR, uygulanacak testleri ve her bölümde beklenen tepkiyi anlatır.
4. Ölçüm. Onaylı ALG psiko-teknik cihazında 12 test uygulanır.
5. Raporlama. Çıktılar norm değerlerle karşılaştırılır, psikolog imzalı rapor aynı gün düzenlenir.
6. Psikiyatri onayı. Rapor devlet ya da özel bir hastanede psikiyatri hekimine onaylatılır.
7. e-Devlet kaydı. Onaylanan belge sisteme işlenir ve sorgulanabilir hâle gelir.

Test odasında geçen süre

Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Bazı bölümlerde tepki süresi ölçüldüğü için hızlı ilerlenir, kişilik bölümünde ise süre sınırı yoktur.

Her testin başında kısa bir deneme yapılır. Yönergeyi anladığınızı belirtmeden asıl ölçüm başlamaz. Cihaz direksiyon, pedallar ve tepki tuşlarından oluşur, bilgisayar kullanmayı bilmek gerekmez.

Test günü nasıl geçiyor

Uygulamada en çok merak edilen şey, odada tek başına kalınıp kalınmadığı. Kalınmıyor. Psikolog bölümler arasında yönergeyi tekrarlar, cihazın kalibrasyonunu kontrol eder ve arada kısa mola verilir.

Testlere ilk kez girenlerin çoğu, deneme bölümünü geçtikten sonra rahatlıyor. Kumandalar direksiyon ve pedal mantığıyla çalıştığı için 60 yaşın üzerindeki sürücüler de cihaza kısa sürede alışıyor. Okuma yazma gerektiren bölümlerde yönerge sesli olarak da aktarılır.

Ölçüm bittiğinde sonuçlar hemen ekrana düşer, ancak rapor otomatik çıkmaz. Çıktıların cihazın Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılıp yorumlanması gerekir; bu değerlendirmeyi Psikolog Ceylan DEMİR yürütür.

Uygulanan 12 test

Ölçülecek yetenek alanları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin psiko-teknik değerlendirmeye ilişkin düzenlemesinde tanımlanır. Zihinsel yetenekler, psikomotor yetenekler ve kişilik özellikleri olmak üzere üç grupta toplanır.

1. T01

   Sürekli Dikkat

   Uzun süre dikkati koruyabilme ve yorgunlukta performans.

2. T02

   Muhakeme

   Trafik durumlarını değerlendirip doğru karar verebilme.

3. T03

   Koordinasyon

   El, ayak ve göz uyumu; aynı anda birden fazla işi yürütme.

4. T04

   Hız ve Mesafe Tahmini

   Hareketli araçların hızını ve aradaki mesafeyi kestirebilme.

5. T05

   Çarpışma Tahmini

   Olası bir çarpışma anını önceden sezebilme.

6. T06

   Gerçek Trafiğe İlişkin Görüş

   Trafik sahnelerindeki tehlikeleri algılayabilme.

7. T07

   Seçici Dikkat

   Önemli uyaranı dikkat dağıtıcılar arasından ayırt edebilme.

8. T08

   Tepki Hızı

   Işıklı ve sesli uyaranlara zamanında ve doğru tepki verme.

9. T09

   Görsel Algı ve Bellek

   Kısa sürede görülen bilgiyi algılayıp hatırlayabilme.

10. T10

    Çevresel Görüş

    Geniş görüş alanı içindeki uyaranları fark edebilme.

11. T11

    Görsel Süreklilik

    Karmaşık şekiller içinde çizgi ve yolları takip edebilme.

12. T12

    Kişilik

    Risk alma, öfke kontrolü ve sorumluluk gibi sürücü tutumları.

Testlerin tek tek nasıl uygulandığını uygulanan 12 test yazısında, sonuçların nasıl okunduğunu test sonuçlarının değerlendirilmesi yazısında anlattık.

Yanınızda getirmeniz gerekenler

Kimliğiniz ve varsa ehliyetiniz yanınızda olsun, yeterli.

Kimliğin aslı kayıt sırasında görülür, fotokopisi dosyada kalır. Sürücü belgesi iadesi başvurularında ceza tutanağının aslını da getirmeniz gerekir; tutanaktaki madde numarası, hangi şartın arandığını belirler. Ayrıntılar gerekli evraklar sayfasında.

Sonuçlar nasıl değerlendiriliyor

Cihaz her test için ham veri üretir. Doğru yanıt sayısı, hata sayısı, tepki süresi ve tepkilerin dağılımı ayrı ayrı kaydedilir. Bu sayılar tek başına anlam taşımaz.

Değerlendirmede kullanılan ölçüt, sonuçların cihazın Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılmasıdır. 4 sayılı Cetvel bu karşılaştırmanın Türkiye genelinden elde edilmiş tek bir norm grubuyla yapılmasını ve sonucun persentil ile T değeri olarak gösterilmesini ister. Bir bölümde düşük kalan puan, diğer bölümlerdeki performansla birlikte okunur.

Kişilik bölümünde doğru ya da yanlış yanıt yoktur. Buradaki sorular risk alma eğilimi, öfke kontrolü ve sorumluluk gibi tutumları tarar; dürüst yanıt vermek, tutarlılığın ölçülebilmesi açısından önemlidir.

Meslek ve kart başvurularında istenen rapor

Trafik mevzuatındaki zorunluluğun dışında, bazı kurumlar kendi başvuru şartları arasında psikoteknik raporu arar. İBB şoför kartı ve e-TUHİM başvuruları, servis ve personel taşıma sözleşmeleri, vale hizmeti veren firmaların personel dosyaları ve iş makinesi operatörlüğü başvuruları bu gruptadır. Futbol hakemliği sık sık bu listede sayılsa da güncel TFF Merkez Hakem Kurulu Talimatı aday hakemden psikoteknik raporu istemiyor. MHK gerekirse kendi değerlendirmesini yapıyor, ayrıntılar hakemlik başvurusunda psikoteknik yazısında.

Motokuryelerde talep son yıllarda belirgin biçimde arttı. Firma, sürücünün dikkat ve tepki ölçümünü işe alım dosyasına ekliyor. Şoför kartı başvurusunun adımlarını İBB şoför kartı nasıl alınır yazısında ekran görüntüleriyle anlattık.

Aday sürücüler ve belgesi iptal edilenler

Aday sürücülük döneminde sürücü belgesi iptal edilen kişi, yeniden sürücü kursuna başvurur. Kursa kayıt tek başına yetmez; eğitime başlayabilmek için idari para cezalarının ödenmiş olması ve psiko-teknik değerlendirmeden geçilerek sürücülüğe engel bir hâl bulunmadığının belgelenmesi gerekir.

Belgesi herhangi bir nedenle iptal edilenlerde de sıra aynıdır. İptal nedenindeki bekleme süresi dolar, cezalar ödenir, psikoteknik raporu alınır ve rapor kursa ibraz edilir. Uyuşturucu ya da uyarıcı madde kaynaklı iptallerde ayrıca resmî sağlık kurumundan sağlık kurulu raporu istenir.

Psikiyatri onayı

Psikolog imzalı raporun, devlet ya da özel hastanelerde görevli bir psikiyatri hekimine onaylatılması gerekir. Muayene ayrı bir sağlık hizmetidir, ücreti de ayrıdır. Bir merkezin bunu paket hâlinde sunması, yani “psikiyatri onayı dahil” demesi mevzuata aykırıdır.

Onay adımını geciktirmeyin. Belirlenen süre içinde yaptırılmayan onay, kişinin 6 ay boyunca yeniden test hizmeti alamaması sonucunu doğurur. Muayenenin nasıl ilerlediğini psikiyatri muayenesi yazısında bulabilirsiniz.

e-Devlet kaydı ve sorgulama

Onay tamamlandığında kayıt e-Devlet Kapısı’na işlenir. Sorgulama, kimlik doğrulamasıyla giriş yaptıktan sonra ilgili hizmet başlığından yapılır. Denetimde ibraz edilecek olan da budur.

Adım adım ekran görüntüleriyle anlatımı e-Devlet’ten psikoteknik sorgulama yazısında hazırladık.

Geçerlilik süresi ve yenileme

Ticari taşımacılık için düzenlenen belge 5 yıl geçerlidir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği, şoförlük mesleğini sürdürenler için bu periyodu öngörür. Süre dolduğunda belge geçersiz hâle gelir ve yenileme, ilk alımla aynı adımlarla yapılır.

Yenileme için sürenin bitmesini beklemek zorunda değilsiniz. Son aya bırakılan başvurular, psikiyatri randevusu gecikirse çalışma düzenini aksatabiliyor. Raporunuzun tarihini geçerlilik süresi yazısındaki bilgilerle karşılaştırabilirsiniz.

Sonuca itiraz

Değerlendirme sonucuna katılmayan sürücü, 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edebilir. Başvurunun sonucuna göre yeniden değerlendirme süreci işletilir. Bu hak mevzuattan doğar, merkezin takdirine bağlı değildir.

Ehliyet iadesinde doğru sıra

İade dosyalarında en sık görülen hata, belgelerin yanlış sırayla toplanması. Aşağıdaki akış, gereksiz gidiş gelişleri azaltır.

1. Cezayı düzenleyen trafik tescil ya da denetleme şubesinden dosyanızda istenen belgeleri öğrenin.
2. Tüm idari para cezalarını ödeyip dekontları saklayın.
3. Onaylı bir merkezden psiko-teknik değerlendirme randevusu alın, ceza tutanağının aslını yanınıza alın.
4. İhlaliniz kapsamındaysa psikiyatri uzmanı muayenesini tamamlayın.
5. Rapor ve ödeme belgeleriyle ilgili trafik birimine başvurun.

Belgesi iptal edilenlerde bu sıranın sonuna sürücü kursu ve sınav aşaması eklenir. Hangi ihlalde hangi adımın gerektiğini ehliyet kaptırma ve psikoteknik yazısında karşılaştırdık.

Sürecin sık atlanan noktaları

• Test raporu belge değildir, psikiyatri onayı olmadan kayıt oluşmaz.
• Gözlük ya da lens kullanılıyorsa teste onunla girilir, ölçüm günlük sürüş koşullarını yansıtmalıdır.
• Sürücü belgesi iadesinde idari para cezalarının tamamı ödenmiş olmalıdır.
• İnternet üzerinden yapılan denemelerin hiçbir hukuki karşılığı yoktur.
• Psiko-teknik değerlendirme ile SÜDGE farklı işlemlerdir, biri ölçüm biri eğitimdir.

Ücret bilgisi

Randevu ve iletişim

Merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Kaynarca Mah. Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B, 34890 Pendik adresinde, Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 saatleri arasında hizmet veriyoruz, pazar günü kapalıyız. Randevu için 0549 493 42 43 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org