Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 2918 sayılı Kanunun 7574 sayılı Kanunla değişen metnine göre düzeltildi. Makas ve konvoyda ilk geri almada psikoteknik aranmadığı, otomobille driftte ve çakar tekrarında psikiyatrinin de istendiği işlendi.
Kısa cevap
Psikoteknik hangi durumlarda zorunlu hâle geldi?
7574 sayılı Kanun ile ters yön, saldırı amaçlı takip, kırmızı ışık tekrarı, drift, tek teker ve yarışta psiko-teknik değerlendirme ehliyet iadesinin şartı oldu. Alkolde üçüncü tespit, hız ve ceza puanı tekrarı, otomobille drift ve çakar tekrarında psikiyatri de aranır. Değerlendirme İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkezlerde yapılır.
Kısa özet
- Birçok ihlalde ehliyet iadesi, sürücülük yeterliliğinin belgelenmesine bağlandı.
- Kanun kapsamında psikoteknik istenen hâller 19 başlıkta toplanabilir.
- Makas, konvoy ve alkol testi reddinde ilk geri almada kanun psikoteknik aramaz.
- Belgesi iptal edilenler sürücü kursuna devam eder ve sınava girer.
- Tüm iadelerde idari para cezalarının tamamı tahsil edilmiş olmalıdır.
İçindekiler
- Psikoteknik zorunlu hâllerin tam listesi
- İlk ihlalde psikoteknik istenmeyen hâller
- Yalnızca psikoteknik yeten hâller
- Psikoteknik ve psikiyatri birlikte gereken hâller
- Hız ihlallerinde kademeli geri alma
- Sürücü kursu ve sınav gereken hâller
- Tüm iadelerde ortak şart
- Aday sürücülerde durum
- Ticari sürücülerde beş yıllık periyot
- Sık karıştırılan noktalar
- Değerlendirme nasıl yapılır
- Süreci hızlandıran sıralama
27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kapsamlı değişiklikler yaptı. Sürücüleri en çok ilgilendiren başlık, sürücü belgesinin geri alınması ve iadesine ilişkin düzenlemelerdir.
Psiko-teknik değerlendirme mevzuatta yeni bir uygulama değildir. Ticari sürücüler ile alkol ve uyuşturucu tekrarları bakımından önceden de aranıyordu. Yeni kanunla birlikte kapsam belirgin biçimde genişledi ve birçok ihlalde ehliyet iadesi süre esaslı olmaktan çıkarılıp yeterlilik esasına bağlandı.
Yine de her geri almada psikoteknik istenmiyor. Kanun bazı ihlallerde ilk seferde yalnızca cezaların ödenmesini arıyor, psikotekniği tekrar ya da iptal aşamasına bırakıyor. Bu sayfada iki grubu ayrı ayrı gösteriyoruz.
Psikoteknik zorunlu hâllerin tam listesi
Aşağıdaki tablo, 2918 sayılı Kanunun 7574 sayılı Kanunla değişen metnine göre psiko-teknik değerlendirmenin arandığı hâlleri madde numarasıyla birlikte gösterir. Ehliyet durumu sütunu geri alma süresini, iade şartı sütunu ise belgenin geri verilmesi ya da yeniden alınması için tamamlanması gereken adımları belirtir.
| # | İhlal | Madde | Ehliyet durumu | İade şartı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ters yönde araç kullanma, otoyol ya da yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yol | 46/2-j | 60 gün geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik |
| 2 | Saldırı amaçlı takip, bu amaçla araçtan inme | 46/4 | 60 gün geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik |
| 3 | Kırmızı ışıkta 3, 4 ve 5. ihlal, bir yıl içinde | 47 | 30, 60, 90 gün | Psikoteknik |
| 4 | Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebep olma | 47 | 60 gün | Psikoteknik |
| 5 | Kırmızı ışıkta 6. ihlal | 47 | Belge iptal | En az 1 yıl bekleme, psikoteknik ve psikiyatri, kurs, sınav |
| 6 | Alkollü araç kullanma, 5 yıl içinde 3 ve sonraki kez | 48 | Her seferinde 5 yıl geri alma | Psikoteknik ve psikiyatri |
| 7 | Ticari araçta alkollü kullanma ya da ölçüm reddi, 5 yılda toplam 3 kez | 48 | Belge iptal | Bekleme, psikoteknik, sağlık kurulu raporu, kurs ve sınav |
| 8 | Uyuşturucu ya da uyarıcı madde etkisinde sürüş | 48 | Belge iptal | En az 5 yıl bekleme, psikoteknik, sağlık kurulu raporu, kurs ve sınav |
| 9 | Hız ihlali nedeniyle bir yıl içinde 5. kez geri alma | 51 | Koşullu iade | Psikoteknik ve psikiyatri |
| 10 | Geçiş üstünlüğüne yol vermeme, 5 yılda 2. kez | 55 | Belge iptal | Psikoteknik, kurs, sınav |
| 11 | Motosikletle tek teker, akrobatik sürüş, tekerleği kaydırma | 66/1-f | 60 gün geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik |
| 12 | Otomobille drift, el freniyle ya da aracı kendi etrafında döndürme | 67/1-d | 60 gün geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik ve psikiyatri |
| 13 | Otomobille drift, 5 yıl içinde 2. geri alma | 67/1-d | Belge iptal | Psikoteknik ve psikiyatri, kurs, sınav |
| 14 | İzinsiz yarış, sokak yarışı | 70 | 2 yıl geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik |
| 15 | Usulsüz çakar ya da siren, bir yıl içinde tekrar | 26 | 60 gün geri alma, 60 gün araç men | Psikoteknik ve psikiyatri |
| 16 | Aynı yıl 2. kez 100 ceza puanını doldurma | 118 | 4 ay geri alma | Psikoteknik ve psikiyatri |
| 17 | 46, 55, 66 ve 70. maddeler kapsamında 5 yılda 2. kez geri alınma, makas ve konvoy dahil | 46, 55, 66, 70 | Belge iptal | Psikoteknik, kurs, sınav |
| 18 | Belgesi herhangi bir nedenle iptal edilenlerin yeniden belge alması | - | İptal | Bekleme süresi, cezaların ödenmesi, psikoteknik, gerekli hâllerde psikiyatri ve sağlık kurulu raporu |
| 19 | Ticari araç sürücüleri, periyodik yenileme | KTY 34/1-e | - | 5 yılda bir psikoteknik |
İlk ihlalde psikoteknik istenmeyen hâller
Bazı ihlallerde belge geri alınır ama kanun ilk seferde iade için yalnızca geri alma süresinin dolmasını ve cezaların tamamının ödenmesini arar. Psikoteknik bu dosyalarda tekrar ya da iptal aşamasında gündeme gelir.
| İhlal | Madde | İlk seferde | Psikoteknik ne zaman gerekir |
|---|---|---|---|
| Makas atma, ardı ardına tehlikeli şerit değiştirme | 46/2-g | 90.000 TL, 60 gün geri alma, 60 gün araç men, iade için cezaların ödenmesi | 5 yıl içinde 46. madde kapsamında 2. geri almada belge iptal, kurs için psikoteknik |
| Konvoy ya da keyfi duruşla trafiği engelleme | 46/2-n | 90.000 TL, 60 gün geri alma, 60 gün araç men, otoyol, köprü, viyadük ve tünelde iki kat | 5 yıl içinde 46. madde kapsamında 2. geri almada belge iptal, kurs için psikoteknik |
| Ambulans ve itfaiyeye yol vermeme | 55 | 46.000 TL, 30 gün geri alma, 30 gün araç men | 5 yıl içinde 2. geri almada belge iptal, kurs için psikoteknik |
| Usulsüz çakar ya da siren, ilk tespit | 26 | 173.392 TL, 30 gün geri alma, 30 gün araç men | 1 yıl içinde tekrarda 60 gün geri alma, psikoteknik ve psikiyatri |
| Hız sınırını aşma | 51 | Aşıma göre 30, 60 ya da 90 gün geri alma | 1 yıl içinde 5. geri almada psikoteknik ve psikiyatri |
| Alkollü araç kullanma, 1. ve 2. tespit | 48 | 6 ay ya da 2 yıl geri alma, ikincide SÜDGE | 5 yıl içinde 3. tespitte psikoteknik ve psikiyatri |
| Alkol ya da madde ölçümünü reddetme | 48/9 | 150.000 TL, 5 yıl geri alma | İade için kanunda yazılı değil, ticari araçta 5 yılda 3. ihlalde iptal ve psikoteknik |
Tutarlar 2026 yılı tutarlarıdır, çakar dışındakiler 7574 sayılı Kanunla belirlendi, çakar cezası ise yeniden değerlenmiş tutardır. Bu dosyalarda da iade tarihinden önce trafik biriminden dosyanızda istenen belgeleri sormak gerekir, çünkü aynı dönemdeki başka bir ihlal psikoteknik şartını getirebilir. Aday sürücüde ise bu ihlallerin hepsi belgeyi iptal ettirir ve psikoteknik gerekir. Makas ve konvoy dosyalarının ayrıntısı makas atma ve konvoy ve yol kesme yazılarında.
Yalnızca psikoteknik yeten hâller
Listedeki bazı hâllerde kanun iade şartı olarak psiko-teknik değerlendirmeyi sayar, psikiyatri uzmanı muayenesini ayrıca saymaz. Otoyolda ya da şehir dışı bölünmüş yolda ters yön, trafikte saldırı amaçlı takip, bir yıl içinde üçüncü ile beşinci kırmızı ışık ihlali ve kırmızı ışıkla kaza, motosikletle tek teker ve akrobatik sürüş, izinsiz yarış bu gruptadır.
Bu hâllerde geri alma süresi dolduğunda sürücü, onaylı bir merkezde değerlendirmeden geçer. Sürücü belgesi almasına engel bir hâlinin bulunmadığı anlaşılırsa ve cezalar ödenmişse belge iade edilir. Raporun sisteme işlenmesi için Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 79. maddesindeki 45 günlük psikiyatri başvurusu ise her raporda aynıdır.
Psikoteknik ve psikiyatri birlikte gereken hâller
Kanun, bazı ihlallerde ikili bir denetim öngördü. Beş yıl içinde üçüncü ve sonraki alkol tespitleri, otomobille drift, çakarın bir yıl içinde tekrarı, hız ihlali nedeniyle bir yıl içinde beşinci kez geri alma, aynı yıl ikinci kez 100 ceza puanının dolması ve kırmızı ışıkta altıncı ihlal sonrası yeniden belge alma bu kapsamdadır.
Sıralama şöyledir. Önce psiko-teknik değerlendirme yapılır ve rapor düzenlenir. Sürücü, bu raporla birlikte 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurur. Uzman, ruh sağlığına ilişkin sağlık şartları ile psikoteknik bulgularını birlikte değerlendirerek raporunu verir. İki aşamanın da olumlu sonuçlanması gerekir.
Alkol testini reddetme bu listede yer almıyor. 48. maddenin dokuzuncu fıkrası ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL ceza ve beş yıl geri alma öngörür, ancak iade için psikoteknik ya da psikiyatri şartı saymaz. Ayrıntısı alkol testini reddetme cezası yazısında.
Hız ihlallerinde kademeli geri alma
Hız sınırının aşılmasında sürücü belgesi, aşım miktarına göre her seferinde 30, 60 ya da 90 gün süreyle geri alınır. Yerleşim yeri içinde ve dışında farklı eşikler uygulanır. Tek bir ihlal için psikoteknik aranmaz, iade için cezaların ödenmiş olması yeterlidir.
Ancak son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde beşinci kez sürücü belgesi geri alınmışsa durum değişir. Bu hâlde belge, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilmesi şartıyla iade edilir.
Sürücü kursu ve sınav gereken hâller
Sürücü belgesi iptal edilen kişiler belgelerini geri alamaz. Yeniden belge sahibi olabilmek için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Kursta eğitime başlayabilmek için genel olarak üç koşul birlikte aranır.
- İptal nedeninde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması
- Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması
- Psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibraz edilmesi
Bekleme süresi ve ek şartlar iptal nedenine göre değişir. Uyuşturucu ya da uyarıcı madde nedeniyle iptalde en az beş yıl beklenir ve resmî sağlık kurumlarından sağlık kurulu raporu istenir. İzinsiz yarışta en az iki yıl, kırmızı ışıkta altıncı ihlalde en az bir yıl beklenir. Kırmızı ışık ve otomobille drift iptallerinde psikiyatri uzmanı muayenesi de aranır.
Tüm iadelerde ortak şart
7574 sayılı Kanun’un en çok gözden kaçan hükmü budur. Hangi madde kapsamında olursa olsun, geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
Uygulamada bu, şu anlama gelir. Psikoteknik raporunuz olumlu olsa ve geri alma süresi dolmuş olsa bile, sistemde ödenmemiş trafik cezası görünüyorsa belge iade edilmez. Eski tarihli cezalar da bu kapsamdadır. Belge teslim alınmadan araç kullanmanın 2026 cezası ise 200.000 TL’dir, ayrıntısı ehliyet geri alınmışken araç kullanma cezası yazısında.
Aday sürücülerde durum
Belgesini iki yıldan kısa süre önce alan aday sürücüde, geçici geri almayı gerektiren her ihlal aday belgesini iptal ettirir. Bu kişiler yeniden sürücü kursuna başvurmak zorundadır. Eğitime başlayabilmek için idari para cezalarının ödenmiş olması, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçilerek sürücülüğe engel bir hâl bulunmadığının belgelenmesi gerekir (KTK Ek Madde 17).
Bu nedenle aday sürücüde, ilk seferinde psikoteknik istenmeyen bir geri alma bile psikoteknik şartını doğurur. Rapor olmadan eğitime başlanamaz ve sınav süreci işletilemez.
Ticari sürücülerde beş yıllık periyot
Ticari araç sürücüleri için psiko-teknik değerlendirme, bir ihlale bağlı olmaksızın periyodik bir zorunluluktur. Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği şoförlük mesleğini yapanların psiko-teknik açıdan uygun olduklarını gösteren raporu beş yılda bir yetkili merkezlerden almaları gerekir.
Kamyon, tır, otobüs, minibüs, yetki belgeli kamyonet ve servis araçları bu kapsamdadır, İstanbul’da taksi şoför kartı için de psikoteknik değerlendirmeye dayalı rapor aranır. Rapor psikiyatri onayından sonra e-Devlet sistemine işlenir ve denetimlerde kayıt üzerinden görülür. Süresi dolmuş raporla ticari araç kullanılması idari para cezasına konu olur. Ayrıntılar için psikoteknik cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Sık karıştırılan noktalar
Yeni düzenleme geniş bir alanı kapsadığı için uygulamada birkaç konu sıkça karıştırılıyor.
- Her geri almada psikoteknik istenmez, makas, konvoy, hız ve alkolde ilk tespitlerde kanun yalnızca cezaların ödenmesini arar
- Otomobille drift ile motosiklette tek teker ayrı maddelerdir, otomobilde psikiyatri de istenir
- Psiko-teknik değerlendirme ile SÜDGE aynı şey değildir, biri onaylı merkezde yapılan yetenek ölçümü, diğeri İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde yürütülen bir eğitimdir
- Belgenin geri alınması ile iptal edilmesi farklıdır, iptalde kurs ve sınav süreci yeniden işler
- Basılı bir psikoteknik kartın tek başına geçerliliği yoktur, esas olan e-Devlet kaydıdır
- Geri alma süresinin dolması tek başına iade için yeterli değildir
Değerlendirme nasıl yapılır
Psiko-teknik değerlendirme yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkezlerde, onaylı test cihazıyla ve psikolog eşliğinde yapılır. Sürücü kursları, danışmanlık firmaları ya da çevrim içi test sunan kuruluşlar bu raporu düzenleyemez.
Kaynarca’daki merkezimizde ALG psiko-teknik cihazında 60 ila 90 dakika süren 12 test uygulanır. Sürekli dikkat, muhakeme, koordinasyon, hız ve mesafe tahmini, çarpışma tahmini, seçici dikkat, tepki hızı, görsel algı ve bellek, çevresel görüş ile kişilik alanları ölçülür. Bilgisayar bilgisi gerekmez, rapor psikolog imzalıdır.
Rapor düzenlendikten sonra 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurulur. Bu sürede başvurmayan kişi altı ay boyunca yeniden teste kabul edilmez. Olumsuz sonuçlanan rapora 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edilebilir, itiraz edilmezse iki yıl beklemek gerekir.
Süreci hızlandıran sıralama
Ehliyet iadesinde en sık yapılan hata, belgeleri yanlış sırayla toplamaktır. Önerilen akış şöyledir.
- Cezayı düzenleyen trafik tescil ya da denetleme şubesinden dosyanızda istenen belgeleri öğrenin
- Tüm idari para cezalarını ödeyip dekontları saklayın
- Dosyanızda isteniyorsa onaylı bir merkezden psiko-teknik değerlendirme randevusu alın
- Raporla 45 gün içinde psikiyatri uzmanı muayenesini tamamlayın
- Rapor ve ödeme belgeleriyle ilgili trafik birimine başvurun
Hangi ihlalde hangi belgenin istendiğini görmek için ehliyet kaptırma ve psikoteknik belgesi, alkol dosyaları için alkol psikoteknik belgesi, drift için drift ve tek teker, çakar ihlalleri için çakarlı araç kullanana psikoteknik belgesi yazılarımızı inceleyebilirsiniz. Toplam masraf için ehliyet iadesi masrafı yazısına, randevu için randevu sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Psikoteknik zorunluluğu ilk kez mi getirildi?
Hayır, psikoteknik şartı mevzuatta daha önce de vardı.
Ticari sürücüler ile alkol ve uyuşturucu tekrarları bakımından uygulanıyordu. 7574 sayılı Kanun bu kapsamı genişleterek ağır ve davranış temelli ihlalleri de açık bir kanuni zorunluluk hâline getirdi.
Hangi hâllerde psikoteknik tek başına yeterli oluyor?
Ters yön, saldırı amaçlı takip, kırmızı ışıkta üçüncü ile beşinci ihlal ya da kazaya sebep olma, motosikletle tek teker ve akrobatik sürüş ile izinsiz yarışta.
Bu hâllerde kanun iade şartı olarak ayrıca psikiyatri muayenesi saymaz. Cezaların tamamının ödenmiş olması ise her hâlde şarttır.
Makas attım ya da konvoyda yol kestim, psikoteknik gerekir mi?
İlk geri almada hayır.
Kanun bu iki ihlalde 60 günlük geri alma sonunda iade için cezaların tamamının ödenmesini arar. Beş yıl içinde 46. madde kapsamında belge ikinci kez geri alınırsa iptal edilir ve kursa başlamak için psikoteknik gerekir.
Belgem iptal edildi, psikoteknik yeterli mi?
Hayır, iptal hâlinde yeniden sürücü kursuna devam etmek ve sınavda başarılı olmak gerekir.
Kursta eğitime başlayabilmek için iptal nedenindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmesi, cezaların tamamının ödenmesi ve psiko-teknik değerlendirme sonucunun kursa ibrazı zorunludur. Bazı hâllerde ayrıca psikiyatri muayenesi ya da sağlık kurulu raporu istenir.
Ticari sürücüler için psikoteknik ne sıklıkla yenilenir?
Ticari araç sürücüleri raporu beş yılda bir yeniler.
Bu zorunluluk ihlale bağlı değildir, mesleğin sürdürülmesi için aranan periyodik bir şarttır. Süresi dolan raporla ticari araç kullanılması idari para cezasına konu olur.
Kaynaklar
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org
