Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 2918 sayılı Kanunun 26. maddesinin güncel metnine göre düzeltildi. Tekrarda iade için psikiyatri muayenesinin de arandığı ve araç sahibine ayrı ceza hükmünün Anayasa Mahkemesince iptal edildiği işlendi.
Kısa cevap
Çakar nedeniyle ehliyetim alındı, psikoteknik gerekir mi?
İlk tespitte hayır. Belge 30 gün geri alınır ve iade için cezaların ödenmesi yeterlidir. Bir yıl içinde tekrar edilirse belge 60 gün geri alınır ve iade psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesine bağlanır. Psikoteknik raporu Kaynarca’daki Denge Psikoteknik Merkezi gibi İl Sağlık Müdürlüğü onaylı ve ruhsatlı merkezlerden alınır.
Kısa özet
- İlk tespitte 30 gün geri alma ve 30 gün araç men, iade için cezaların ödenmesi yeter.
- Bir yıl içinde tekrarında 60 gün geri alma, 60 gün araç men, psikoteknik ve psikiyatri gelir.
- Araç sahibine ayrı ceza yazan cümle Anayasa Mahkemesince iptal edildi, ceza sürücüye yazılır.
- Cihaz söktürülür, mülki amir tarafından el konulur ve kamuya geçirilmesine karar verilir.
- Yetkili araçta zorunluluk olmadan geçiş üstünlüğü kullanmak da ayrıca cezalandırılır.
İçindekiler
Usulsüz çakar ya da siren nedeniyle belgesi alınan sürücüde psikoteknik şartı tekrar hâlinde doğar. İlk tespitte belge 30 gün geri alınır ve iade için cezaların ödenmesi yeterlidir. Son bir yıl içinde ihlal yinelenirse belge 60 gün geri alınır ve iade, psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesinden olumlu sonuç alınmasına bağlanır.
Dayanak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 26. maddesidir. Işıklı ve sesli uyarı cihazlarının izin verilmeyen araçlara takılmasını ve kullanılmasını yasaklayan bu madde, 21.11.2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla ağırlaştırıldı. 60 gün geri alınan belgelerin psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilerek iade edileceği hükmü de bu değişiklikle geldi. Kimlerin çakar kullanabileceğini Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 60. maddesi, geçiş üstünlüğünün kötüye kullanılmasını ise Kanunun 71. maddesi düzenler.
Yaptırımın bu kadar ağır olmasının nedeni basit. Trafikte herkes çakarı gördüğünde yol verir. Yetkisiz kullanım bu refleksi aşındırır ve gerçek bir ambulansın, itfaiye aracının önceliğini anlamsız hâle getirir.
Ceza ve ehliyet yaptırımı
Tekrar, son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde hesaplanır. Takvim yılı değil, bu bir yıllık pencere esas alınır.
| Durum | İdari para cezası, 2026 | Sürücü belgesi | Araç | İade şartı |
|---|---|---|---|---|
| İlk tespit | 173.392 TL | 30 gün geri alma | 30 gün men | Cezaların tamamının ödenmesi |
| Son 1 yıl içinde tekrar | 346.785 TL | 60 gün geri alma | 60 gün men | Psikoteknik, psikiyatri ve cezaların ödenmesi |
| Yetkili araçta zorunluluk olmadan geçiş üstünlüğü kullanma, Md. 71 | 46.000 TL | - | - | - |
26. maddedeki tutarlar 2024’te kanuna yazıldığı için her yıl yeniden değerleme oranıyla artar, tablodaki rakamlar 2026 yılı tutarlarıdır. Kesin tutarı tutanak gösterir. Psikoteknik yalnızca ikinci satırda görünüyor, ilk tespitte bu şart aranmaz.
Bir yıllık pencereyi örnekle görelim. Mart 2026’da ilk kez yakalanan sürücü, Kasım 2026’da yeniden yakalanırsa ikinci olay son bir yıl içindedir. Belge 60 gün geri alınır ve iade psikoteknik ve psikiyatri raporlarına bağlanır. Aynı sürücü ikinci kez Mayıs 2027’de yakalanırsa aradaki süre bir yılı geçmiştir, yeni olay ilk tespit gibi 30 günlük yaptırımla sonuçlanır.
Araç sahibine ayrı ceza artık yok
7533 sayılı Kanunla gelen metinde, sürücü araç sahibi değilse tescil plakasına da aynı tutarda ceza yazılması öngörülüyordu. Anayasa Mahkemesi 10.09.2025 tarihli kararıyla bu cümleyi iptal etti, gerekçe cezaların şahsiliği ilkesiydi. Bugün ceza, fiili işleyen sürücüye yazılır.
Bu, araç sahibinin hiçbir yük taşımadığı anlamına gelmez. Kanun, izinsiz takılan donanımın bütün giderler ve sorumluluk işletene ait olmak üzere söktürülmesini öngörür. Filo sahipleri için araçlarda sonradan takılmış ekipman olup olmadığını düzenli kontrol etmek hâlâ en güvenli yoldur.
Cihaza el koyma
İzinsiz takılan donanım, bütün giderler ve sorumluluk işletene ait olmak üzere söktürülür. Kanun ayrıca bu cihazlara mülki amir tarafından el konulmasını ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilmesini öngörür.
Uygulamada en çok ikinci el araç alanlar şaşırıyor. Önceki sahibin taktığı ve hiç kullanılmamış bir tepe lambası ya da ızgara içine gizlenmiş flaşör, yeni sahibini zor durumda bırakabilir. Aracı alır almaz böyle bir donanım varsa söktürün.
Kimler çakar kullanabilir
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 60. maddesi, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini kullanabilecek araçları sınırlı tutar.
- Ambulans ve itfaiye araçları
- Polis ve jandarma araçları
- AFAD ve orman yangınıyla mücadele araçları
- Devletin üst protokolüne tahsis edilen makam araçları
- Koruma araçları, yalnızca makam sahibi araçtayken ve görev sırasında
Bu araçlarda bile geçiş üstünlüğü sürekli bir hak değildir. Işıklı ve sesli sistem birlikte çalıştırılır, sesli uyarının en az 150 metre önceden duyulabilir olması gerekir. Zorunluluk olmadığı hâlde geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüye 71. madde uyarınca 46.000 TL ceza uygulanır.
Koruma kararı bulunan kişilere ve kolluk birimlerine ait sivil araçlarda sökülüp takılabilir tepe lambası kullanılır. Görev aciliyeti bulunmayan kamu araçları için de aynı kurallar geçerlidir, bir aracın kamuya ait olması çakarı görev dışında kullanma hakkı vermez.
Madalyonun öbür yüzü de ceza konusu. Ambulans ya da itfaiye aracına geçiş hakkı vermeyen sürücünün belgesi 30 gün geri alınır, beş yıl içinde ikinci kez olursa belge iptal edilir. Ayrıntılar ambulansa yol vermeme sayfasında.
Ehliyet nasıl geri alınır
- Tutanaktan geri alma süresinin 30 mu 60 gün mü olduğunu kontrol edin, son bir yıldaki önceki tespit süreyi belirler
- Adınıza yazılan bütün idari para cezalarını ödeyin, eski cezalar da bu toplamın içindedir
- 60 günlük dosyada İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir merkezden psiko-teknik değerlendirme randevusu alın
- Raporla birlikte 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurun ve kaydın e-Devlet’e işlendiğini kontrol edin
- Raporlar ve dekontlarla cezayı düzenleyen trafik birimine başvurun
30 günlük dosyada üçüncü ve dördüncü adımlar yoktur. Süre dolduğunda ödeme dekontlarıyla başvurmak yeterlidir. Belge teslim alınmadan araç kullanmanın 2026 cezası 200.000 TL’dir, ayrıntısı ehliyet geri alınmışken araç kullanma cezası yazısında.
Psikoteknik değerlendirmede ne oluyor
Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Testleri Psikolog Ceylan DEMİR uygular ve raporu imzalar. ALG cihazında 12 test yapılır, bilgisayar bilgisi gerekmez.
Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Çakar dosyası için ayrı bir test yoktur, değerlendirme her ihlalde aynı 12 alandan oluşur ve kişinin sürücü belgesi almasına engel bir hâli olup olmadığını ortaya koyar.
Ölçülen alanlar sürekli dikkat, seçici dikkat, muhakeme, koordinasyon, hız ve mesafe tahmini, çarpışma tahmini, tepki hızı, çevresel görüş, görsel algı ve bellek, görsel süreklilik, gerçek trafiğe ilişkin görüş ve kişiliktir. Sonuçlar cihazın norm değerlerine göre yorumlanır, rapor psikolog imzasıyla düzenlenir. Psikiyatri uzmanı muayenesi merkezimizde yapılmaz, kamu ya da özel bir sağlık kuruluşunda ayrıca yaptırılır.
Gelirken kimlik fotokopisi, ceza tutanağının aslı ve fotokopisi ile 2 vesikalık fotoğraf getirin. Randevu ve ücret için 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- İkinci el araçta önceki sahibin taktığı çakarı sökmeden trafiğe çıkmak
- 30 günlük ilk tespitte psikoteknik randevusu için gereksiz yere koşturmak
- 60 günlük dosyada psikiyatri muayenesini unutup yalnızca psikoteknik raporuyla başvurmak
- Bir yıllık tekrar süresini takvim yılı sanmak
- 60 günlük dosyada ceza ödenmeden randevu alıp raporla trafik birimine gitmek
Son maddeye ayrıca dikkat etmek gerekiyor. Olumlu psikoteknik raporu tek başına yetmez. Sistemde ödenmemiş tek bir idari para cezası görünse bile belge iade edilmez, bu yüzden randevudan önce e-Devlet’ten borç sorgulaması yapmak işi hızlandırır.
İlgili sayfalar
Tüm ihlallerde iade şartlarının özeti ehliyet kaptırma ve psikoteknik sayfasında, hâllerin tam tablosu psikoteknik zorunlu hâller sayfasında. Benzer davranış temelli ihlaller için saldırı amaçlı takip, makas atma ve konvoy ve yol kesme sayfalarına bakabilirsiniz. Randevu için randevu sayfasını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İlk çakar ihlalinde psikoteknik isteniyor mu?
Hayır, ilk tespitte aranmaz.
Belge 30 gün sonra, cezaların tamamı ödenmişse iade edilir. Psikoteknik ve psikiyatri şartı bir yıl içindeki tekrar hâlinde, 60 günlük geri almada doğar.
Tekrarda psikiyatri muayenesi de gerekir mi?
Evet, gerekir.
2918 sayılı Kanunun 26. maddesi, 60 gün süreyle geri alınan belgelerin psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilerek iade edileceğini söyler. Cezaların tamamının ödenmiş olması da şarttır.
Araç benim değil, ceza kime yazılır?
Sürücüye yazılır.
Sürücü araç sahibi değilse tescil plakasına da aynı tutarda ceza yazılmasını öngören cümle, Anayasa Mahkemesinin 10.09.2025 tarihli kararıyla iptal edildi. Cihazı takan ya da kullanan kişinin sorumluluğu ise devam eder.
Çakar takılı ama çalışmıyorsa ceza var mı?
Olabilir.
Kanun, bu cihazların izin verilmeyen araçlara takılmasını ve kullanılmasını yasaklar, ayrıca araçta izinsiz bulundurulan donanımın söktürülmesini öngörür. Tutanakta hangi fiilin yazıldığı sonucu belirler.
Kimler aracına çakar takabilir?
Yalnızca mevzuatta sayılan görevli araçlar.
Ambulans, itfaiye, polis, jandarma, AFAD ve orman yangın araçları ile protokol ve koruma araçları görev sırasında kullanabilir, diğer sivil araçlarda yasaktır.
Çakarın cezası 2026’da ne kadar?
İlk tespitte 173.392 TL, bir yıl içinde tekrarında 346.785 TL’dir.
Bu tutarlar 26. maddedeki cezaların 2026 yılı için yeniden değerlenmiş hâlidir ve her yıl güncellenir. Tutanakta yazan tutar esastır.
60 gün dolunca ehliyetimi nasıl geri alırım?
Cezaları ödeyip psikoteknik ve psikiyatri raporlarıyla başvurursunuz.
Önce tüm idari para cezaları ödenir, ardından onaylı merkezde test yapılır ve rapor 45 gün içinde psikiyatri uzmanına götürülür. Raporlar ve dekontlarla trafik birimine gidilir.
Kaynaklar
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org
