Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez
Güncelleme notu El, ayak ve tepki vermeme durumlarını gösteren tablo, rapor sonrası süreler ve birlikte okunan testlere bağlantılar eklendi. 24 Eylül 2026 tarihinde norm karşılaştırmasına ilişkin anlatım, 4 sayılı Cetvelin 16. maddesindeki Türkiye geneli tek norm grubu kuralına göre düzeltildi.
Kısa cevap
Tepki hızı testi sonuçları nasıl değerlendirilir?
Kaynarca’da, Marmaray Kaynarca istasyonuna yakın Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’nde tepki hızı testi sonuçları yalnızca süreye göre değil, tepkinin doğru uyarana verilip verilmediğine göre de değerlendirilir. Geç tepkiler, atlanan uyaranlar ve hatalı tepkiler ayrı ayrı incelenir; ölçüm onaylı ALG psiko-teknik cihazında psikolog eşliğinde yapılır ve norm tablolarıyla karşılaştırılır.
Kısa özet
- Tepki hızı, uyaranın fark edilmesi ile tepkinin verilmesi arasındaki süredir.
- El ve ayak tepkileri cihaz tarafından ayrı ayrı kaydedilir.
- Bazı uyaranlarda hiç tepki vermemek doğru davranıştır.
- Değerlendirmede süre kadar tepkinin doğruluğu da belirleyicidir.
- Sonuçlar dikkat ve koordinasyon ölçümleriyle birlikte yorumlanır.
İçindekiler
Tepki hızı, psiko-teknik değerlendirmede ölçülen iki psikomotor alandan biridir. Trafikte önemli olan sürenin kısalığı kadar, o sürede verilen tepkinin doğru olmasıdır. Bu nedenle test, hız ile isabeti birlikte kaydeder.
Tepki hızı testi neyi ölçer?
Test, bir uyaranın algılanması ile tepkinin verilmesi arasında geçen süreyi ölçer. Ancak ölçülen tek şey süre değildir. Sürücünün hangi uyarana tepki verdiği, hangi uyaranı atladığı ve tepki vermemesi gereken durumda kendini tutup tutamadığı da kaydedilir. Böylece ani ve beklenmedik durumlarda gösterilecek davranışın hem hızı hem kalitesi ortaya çıkar.
Test ALG cihazında nasıl uygulanır?
Ölçüm, onaylı ALG psiko-teknik cihazında psikolog eşliğinde yapılır. Ekranda farklı renk ve şekillerde uyaranlar belirir. Kimi uyaranlarda el düğmelerine, kimilerinde ayak pedallarına basılması istenir; belirli renklerdeki uyaranlarda ise hiçbir tuşa basılmaması beklenir. Uyaranın ekranın sağında ya da solunda belirmesi, hangi elin veya ayağın kullanılacağını belirler.
Asıl testten önce deneme bölümü uygulanır ve yönerge anlaşılana kadar anlatılır. Tepki hızı testi, merkezimizde uygulanan 12 psikoteknik testinden biridir; değerlendirmenin tamamı kişinin algı ve refleksine göre 60 dakika ila 90 dakika sürer.
Testteki tepki türleri
| Tepki türü | Ne zaman beklenir | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| El tepkisi | Yönergede el düğmesiyle yanıt istenen uyaranlarda | Gördüğünü ele aktarma hızı ve isabeti |
| Ayak tepkisi | Yönergede pedal istenen uyaranlarda | Frene benzeyen ayak hareketinin hızı ve isabeti |
| Tepki vermeme | Tuşa basılmaması gereken renk ya da şekillerde | Aceleci tepkiyi frenleyebilme |
| Sağ ve sol ayrımı | Uyaranın ekranın hangi yanında belirdiğine göre | Yön karışıklığı yaşanıp yaşanmadığı |
Sonuçlar nasıl okunur?
Cihaz ham ölçüm verisini üretir, yorum psikoloğa aittir. Sonuç okunurken şu noktalar dikkate alınır.
- Geç tepkiler - Belirlenen sürenin üzerinde verilen tepkiler ayrı olarak işaretlenir ve dağılımı incelenir.
- Doğru tepkilerin oranı - Verilen tepkilerin ne kadarının doğru uyarana geldiği değerlendirilir.
- Atlanan uyaranlar ve hatalı tepkiler - Uyaranın gözden kaçması ile yanlış uyarana tepki verilmesi farklı anlamlar taşır.
- El ve ayak ayrımı - El ve ayak tepkileri ayrı ayrı kaydedilir, aralarındaki fark da yorumlanır.
Süre ve doğruluk değerleri, cihaza tanımlı ve Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılır. 4 sayılı Cetvel bu karşılaştırmanın Türkiye genelinden elde edilmiş tek bir norm grubuyla yapılmasını ister, sonucu ise psikolog diğer testlerle birlikte yorumlar.
Tepki hızının gerçek trafikteki karşılığı
Trafikte tepki süresi, aracın fren mesafesine doğrudan eklenir. Önündeki aracın fren lambasını geç fark eden bir sürücü, aynı hızda giden bir başkasına göre daha uzun mesafede durabilir. Tepki vermemesi gereken durumda kendini tutabilmek de en az hız kadar önemlidir; gereksiz ani fren, arkadan gelen araçlar açısından risk oluşturur. Test bu iki yönü birlikte ölçtüğü için sonuç yalnızca bir süre değeri olarak okunmaz.
Tepki hızı hangi testlerle birlikte yorumlanır?
Psikoloğumuz tepki sonucunu şu ölçümlerle karşılaştırarak okur.
- Koordinasyon düzeyi testi sonuçları - hızlı tepkinin düzgün bir harekete dönüşüp dönüşmediğini görmek için.
- Dikkat testi sonuçları - atlanan uyaranların dikkat kaybıyla ilgili olup olmadığını anlamak için.
- Geniş görüş alanı testi - yandan gelen uyarana verilen ayak tepkisini karşılaştırmak için.
- Hız ve mesafe algılama testi - geç işaretlemenin algıdan mı yavaş tepkiden mi geldiğini ayırmak için.
İki psikomotor alanın birlikte anlatımı için psikomotor yetenekler nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç sürücü için ne anlama gelir?
Sonuç, ani fren ya da beklenmedik bir manevra gerektiğinde sürücünün ne kadar çabuk ve isabetli davranabileceği hakkında bilgi verir. Çok hızlı ama hatalı tepkiler güvenli kabul edilmez. Değerlendirme tek testle yapılmaz; tepki hızı, dikkat ve koordinasyon sonuçlarıyla birlikte okunur. Genel değerlendirme mantığı test sonuçları nasıl değerlendirilir yazımızda.
Tepki hızı sonucu da rapora 12 testin ortak değerlendirmesi içinde girer; psikolog imzalı rapor aynı gün hazırlanır. Raporu aldıktan sonra 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurmanız gerekir (Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 79), aksi hâlde 6 ay geçmeden yeniden teste girilemez. Sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir. Onaydan sonra rapor e-Devlet’te görünür; ticari araç kullananlar için geçerlilik süresi 5 yıldır (Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde 34/1-e), ayrıntıları psikoteknik belgesi kaç yıl geçerlidir yazımızda bulabilirsiniz.
Teste nasıl hazırlanılır?
Tepki ölçümü, uykusuzluk ve yorgunluktan en çok etkilenen bölümlerdendir. Değerlendirmeye dinlenmiş gelin ve önceki gece uykunuzu alın. Alkol almayın; alkol tepki süresini uzatır ve hata oranını artırır. Gözlük ya da lens kullanıyorsanız yanınızda getirin. Sürekli kullandığınız bir ilaç varsa değerlendirme öncesinde psikoloğa bildirin. Testten hemen önce aşırı kahve içmek de tepkilerin tutarlılığını etkileyebilir.
Uygulamada sık karşılaştığımız durum, tepki verilmemesi gereken renklerde de alışkanlıkla tuşa basılmasıdır. Merkezimizde deneme bölümü bu yüzden acele ettirilmeden uygulanır; hangi renklerde bekleyeceğinizi orada netleştirmek, asıl testte bu hatayı azaltır.
Merkezimiz Pendik’in Kaynarca Mahallesi’nde, Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B’dedir; Marmaray Kaynarca istasyonu yaklaşık 800 metre, M4 Tavşantepe istasyonu yaklaşık 1,2 km uzaklıktadır. İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı olduğumuzu gösteren belgelerimizi inceleyebilir, randevu sayfamızdan size uygun saati seçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tepki hızı testi neyi ölçer?
Bir uyaranın fark edilmesi ile doğru tepkinin verilmesi arasında geçen süreyi ölçer.
Ani gelişen durumlarda hem hızlı hem doğru davranabilmek güvenli sürüşün temelidir. Bu nedenle sadece süre değil, tepkinin isabeti de kaydedilir.
Yanlış tuşa basarsam ne olur?
Yanlış uyarana verilen tepki hatalı tepki olarak kaydedilir.
Tek bir hata sonucu belirlemez; değerlendirmede hataların test genelindeki oranı ve dağılımı incelenir. Deneme bölümündeki hatalar ise sonuca yansımaz.
Elle mi ayakla mı tepki veriliyor?
Uyaranın türüne göre hem el düğmeleri hem ayak pedalları kullanılır.
Hangi uyarana hangi organla tepki verileceği test başında anlatılır ve denemeyle pekiştirilir. Cihaz el ve ayak tepkilerini ayrı ayrı kaydeder.
Testten önce kahve içmek tepki sonucunu etkiler mi?
Aşırısı etkileyebilir.
Alışık olduğunuz miktarı aşmamanız önerilir; fazla kafein bazı kişilerde tepkileri aceleci ve dağınık hâle getirebilir.
Kaynaklar
Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org
