Tanker Şoförü Psikoteknik Alır mı, Akaryakıt, LPG ve Kimyasal Taşımada SRC 5

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin 14, 20, 25, 27 ve 28. maddeleri, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 5, 22 ve 23. maddeleri, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 12, 34 ve 40. maddeleri, SRC yönetmeliğinin 47. maddesi ve Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün SRC-5 açıklamaları karşılaştırılarak ilk kez yayımlandı.

Tanker şoförü psikoteknik raporu almak zorundadır. Akaryakıt, LPG ya da kimyasal taşıyan şoför yetki belgeli bir taşıt kullandığı için Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin (KTY) 34/1-e bendi gereği raporu 5 yılda bir yeniler. Tehlikeli madde için aldığı SRC 5 belgesi bu yükümlülüğü kaldırmaz, çünkü SRC 5’in dayandığı yönetmelik psikoteknik raporunu saymaz.

Kamyon ve TIR şoförünün genel belgelerini kamyon ve TIR şoförü psikoteknik, ehliyetten CE’ye uzanan yolu TIR şoförü nasıl olunur yazısında anlattık. Bu sayfa yalnızca tankere ve ADR’ye özgü kurallara odaklanıyor. Yaş sınırı, tank eğitimi ve belge iptali gibi konularda tanker şoförünün durumu diğer yük şoförlerinden ayrılıyor.

SRC 5 psikoteknik raporunun yerini tutar mı

Tutmaz. Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi, ulusal ve uluslararası karayolunda tehlikeli madde taşıyacak her sürücünün Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikasına, yani SRC 5’e sahip olmasını zorunlu tutar. Belgenin şartlarını ise Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin 14. maddesi sayar.

• Taşınacak yük sınıfına uygun eğitime katılıp SRC 5 sınavında başarılı olmak
• Yönetmelikte sayılan mesleki saygınlığa aykırı suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmak
• 66 yaşından gün almamış olmak
• En az ilköğretim düzeyinde eğitim almış olmak
• Uygun sürücü belgesine sahip olmak

Listede psikoteknik raporu yok. Rapor, tankeri süren şoföre SRC 5’ten değil, KTY 34/1-e’den gelir. İki belge ayrı kurumlardan alınır, ayrı sürelerle yenilenir ve denetimde ayrı ayrı sorulur. Kurum ayrımını psikoteknik ve SRC farkı yazısında ayrıntılı anlattık.

Tanker şoförünün belge dosyası

Tanker kamyonu C, çekici ve tanker dorse CE sınıfı ister. İki sınıf için de 21 yaşını bitirmiş olmak, CE için ayrıca C sınıfına sahip olmak gerekir. SRC 5, yük taşımacılığının SRC 4 ya da SRC 3 belgesinin yerine de geçmez. KTY 34/1-a şoförden işine uygun mesleki yeterlilik belgesini ister, SRC yönetmeliğinin 6. maddesi de yurt içi eşya taşımacılığı için SRC 4’ü tanımlar. SRC türlerinin tamamı mesleki yeterlilik belgeleri sayfasında.

66 yaş kuralı tanker şoförünü nasıl etkiler

Tanker şoförünü diğer yük şoförlerinden ayıran en önemli fark yaş sınırında. SRC yönetmeliğinin 47. maddesine göre 66 yaşını dolduran sürücünün SRC 4 belgesi geçici olarak geçersiz olur. Sağlık raporu ile psikoteknik raporunu Bakanlığa sunan sürücünün belgesi yeniden geçerli yapılır ve 69 yaşında sona erer.

SRC 5’te böyle bir yol yok. Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin 28. maddesi, 66 yaşından gün alan kişinin SRC 5 belgesini iptal edilecek hâller arasında sayar, 14. madde de bu yaştan sonra ilk kez belge verilmesini engeller. Yani 66 yaşındaki bir şoför psikoteknik raporuyla SRC 4’ünü yeniden geçerli yaptırıp kuru yük taşımaya devam edebilir, ama akaryakıt ya da LPG tankerinin direksiyonuna geçemez. 60’lı yaşların başındaki tanker şoförlerinin kariyer planını buna göre yapması gerekir, ayrıntılar 65 yaş üstü psikoteknik yazısında.

SRC 5 nasıl alınır ve ne zaman durdurulur

Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre paketli ve dökme taşımada ADR temel eğitimi 18 saat teorik ve 1 saat uygulamadır. Tankla taşıyacak sürücü buna ek olarak 12 saat teorik ve 1 saat uygulamalı ADR tank eğitimi alır. Sınav 1 saat sürer, yönetmeliğin 20. maddesine göre temel sınavda 25, tanker sınavında 15 soru sorulur ve 100 üzerinden 60 puan yeterlidir.

Belge 5 yıl geçerlidir. Yenilemek için bitişten önceki 1 yıl içinde yenileme eğitimine katılıp Bakanlığın SRC 5 sınavını yeniden geçmek gerekir. 28. madde belgenin hangi hâllerde durdurulacağını da sayar. Sürücü belgesi geçici olarak geri alınan kişinin SRC 5’i ehliyet iade edilene kadar, ilgili makamca geçici süreyle ticari taşıt kullanamaz raporu verilen kişinin belgesi de rapor bitene kadar durdurulur. Ehliyetin süresiz geri alınması ya da ticari taşıt kullanamayacağına dair süresiz rapor belgeyi iptal ettirir. Ehliyet iadesinde hangi ihlalde psikoteknik istendiğini psikoteknik zorunlu hâller tablosunda bulabilirsiniz.

Dolum sahasında ve yolda şoförün yükümlülükleri

• Belge ve kimlik. Sürücü, taşıdığı maddenin sınıfına ve taşıma şekline uygun SRC 5’i taşır ve denetimde ibraz eder. Taşıtta görevli herkes için resimli kimlik bulunur (Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik md. 23).
• Dolum ve boşaltma. Tanker taşımacılığında taşınabilir yanıcı aydınlatma aletleriyle araca binilmez. Dolum sırasında aracın yakınında ateş yakılmasına ve sigara içilmesine izin verilmez, antistatik kıyafet ve ekipmanla çalışılır.
• Park. Yüklü ya da boşaltılıp temizlenmemiş tanker, dolum ve boşaltma dışında işletmenin sahasına ya da okul, kamu binası, alışveriş merkezi ve ibadethane gibi yerlerin 300 metre dışında il trafik komisyonu veya UKOME’nin belirlediği alanlara park edilir (md. 5).
• Hız. Belgelerinde aksine hüküm yoksa tehlikeli madde taşıyan araç için saatteki azami hız yerleşim yeri içinde 30, şehirlerarası çift yönlü yolda 50, bölünmüş yolda 60, otoyolda 70 kilometredir (Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 100).

Firmanın yükümlülükleri şoförün işini de etkiler. Taşımacı aracı ancak uygun SRC 5’e sahip sürücüye kullandırabilir (md. 22). KTY 12. madde tehlikeli madde taşıyan yetki belgesi sahiplerinden ilgili mercilerden izin ve zorunlu mali sorumluluk sigortası ister. 40/6 bendi ise normalde bildirim yükümlülüğü olmayan K2 ve C1 belgeli firmaları da tehlikeli madde taşıdıklarında U-ETDS bildirimiyle yükümlü tutar. Tuzla’daki kimya sanayi bölgesinden sabah yola çıkacak bir kimyasal tankerinin kaydı, araç tesisten çıkmadan girilmiş olmalıdır. Bildirim ayrıntıları UETDS şoför bildirimi yazısında.

Adım adım tanker şoförü nasıl olunur

1. 21 yaşını bitirdikten sonra B’nin üzerine C, çekici ve dorse için ayrıca CE sınıfını alın.
2. MEB’e bağlı bir ulaştırma hizmetleri kursunda SRC 4 eğitimini tamamlayıp sınavı geçin.
3. Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir eğitim kuruluşunda ADR temel ve tank eğitimini alın, SRC 5 sınavını geçin.
4. İl Sağlık Müdürlüğü onaylı bir psiko-teknik değerlendirme merkezinde 12 testlik değerlendirmeye girin.
5. Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurun, rapor bu muayeneden sonra e-Devlet’e işlenir.
6. Sayısal takograflı araç için kendi adınıza takograf sürücü kartı çıkarın ve tehlikeli madde faaliyet belgesi olan bir firmada işe başlayın.

Beş belgenin bitiş tarihleri birbirinden bağımsız işler. Firmalar bu tarihleri tek tabloda izler, adımlar firmalar için psikoteknik rehberinde. Raporun kalan süresini psikoteknik belgesi kaç yıl geçerlidir yazısındaki yöntemle hesaplayabilirsiniz.

Merkezimizde değerlendirme

2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada tanker şoförüne uygulanan test bataryası diğer ticari sürücülerle aynıdır, ayrı bir ADR testi yoktur. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Bilgisayar bilgisi gerekmez, kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir.

Merkezimiz SRC 5 eğitimi vermez ve ADR sınavı yapmaz, yalnızca psikoteknik değerlendirmeyi yapıp raporu düzenler. Sonuca katılmıyorsanız 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edebilirsiniz. Gece dolumundan ya da uzun seferden çıkıp doğrudan teste gelmeyin, yorgunluk tepki ve dikkat ölçümlerine yansır.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi Kaynarca Mah. Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B adresinde, E-5 yan yol üzerindedir. Tankerle değil binek araçla ya da toplu taşımayla gelin. Marmaray Kaynarca istasyonu yaklaşık 800 metre, M4 Tavşantepe istasyonu yaklaşık 1,2 kilometre uzaklıktadır. Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 arasında açığız. Ücret bilgisi psikoteknik ücreti sayfasında, randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz. Şantiye ve yol yardım işlerinde çalışanlar için hafriyat kamyonu şoförü ile çekici ve kurtarıcı şoförü sayfalarını hazırladık.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org