Transit Şoförü Psikoteknik Alır mı, Minibüs ve Panelvanda Ehliyet ve Belgeler

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 2918 sayılı Kanunun 3. maddesi, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75 ve 76. maddeleri, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2, 4, 6, 24, 34 ve geçici 2. maddeleri ile İBB’nin 15.09.2026 tarihli şoför esasları ve Servis Araçları Yönergesine göre ilk kez yayımlandı.

Transit şoförünün psikoteknik alıp almayacağını aracın markası ya da kasası değil, yaptığı iş belirler, hükmümüz yetki belgesine kayıtlı araçta zorunlu. Transit servis için S, tur için D2, kargo için M ya da K1 gibi bir yetki belgesinin taşıt listesine girdiği anda Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34/1-e bendi devreye girer ve direksiyondaki kişi 5 yılda bir psikoteknik raporu alır. Kendi ev eşyanızı taşıdığınız ya da ailenizi ücret almadan gezdirdiğiniz kullanımda bu şart doğmaz.

İşi karıştıran, “Transit” adının günlük dilde birbirinden çok farklı araçlar için kullanılması. Yük taşıyan bir panelvan da, 8+1 koltuklu bir yolcu aracı da, 14+1 koltuklu bir minibüs de, 3.500 kilogramı aşan bir kamyon da aynı adla anılabiliyor. Her biri başka bir ehliyet sınıfı ve başka bir yetki belgesi demek. Aşağıda önce aracı, sonra işi sınıflandırdık.

Transitiniz mevzuatta hangi araç sayılır

Karar ruhsattaki bilgilerle verilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesi otomobili sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan yolcu taşıtı, otobüsü 9’dan fazla oturma yeri olan yolcu taşıtı, minibüsü de oturma yeri 17’yi aşmayan otobüs olarak tanımlar. Kamyonet azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen yük taşıtıdır, sürücü bölümü gövdeyle birleşik ve arkasında da koltuk bulunabilen kamyonete panelvan denir. Ehliyet sınıflarını ise Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75. maddesi sayar.

D1 sınıfı ehliyet için en az B sınıfı ehliyet ve 21 yaş gerekiyor, D sınıfı ise 24 yaşında alınıyor ve minibüsü de kapsıyor. B ehliyetle 14+1 bir Transit kullanan sürücü, araç hususi olsa bile sınıfına uygun olmayan belgeyle araç kullanmış olur. Bu durum psikoteknik meselesinden önce gelen bir ehliyet sorunudur.

Transit hangi işte yetki belgesine girer

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 5. maddesi, yönetmelik kapsamındaki taşımacılığı yapacak kişilerin işe uygun yetki belgesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından almasını şart koşar. Transitin kaydedildiği belge, şoförden istenecek SRC türünü de belirler.

Tablodaki iki ayrıntı sahada sık soruluyor. Yönetmeliğin 24. maddesi S, B3, D3 ve D4 belgelerine otomobil cinsi taşıt kaydedilmesine izin vermiyor, bu yüzden 8+1 koltuklu bir Transit ticari servis olarak çalışamaz. S belgesi 15 Mayıs 2025’te yönetmeliğe eklendi. Kurye tarafında ise geçici 2. maddenin 12. fıkrası, P1 ve P2 belgelerine kayıtlı taşıtları süren şoförlerden SRC ve psikoteknik raporunu 1 Ocak 2027’ye kadar aramıyor. Belge türlerinin tamamı yetki belgesi türlerine göre psikoteknik rehberinde, kargo firmasındaki panelvanın ayrıntısı kargo ve dağıtım şoförü psikoteknik yazısında.

Psikoteknik şartının dayanağı ne

Yönetmeliğin 34. maddesinin birinci fıkrası, yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförden üç şey ister.

• Mesleki yeterlilik (a). İşe uygun SRC belgesi, yolcu taşımasında SRC2 ya da SRC1, eşya taşımasında SRC4 ya da SRC3.
• Adli sicil (d). Uyuşturucu, silah, insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmak.
• Psikoteknik raporu (e). Şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren, her beş yılda bir alınan rapor.

40. maddenin 28. fıkrası da yetki belgesi sahibini bu nitelikleri taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutar.

Aynı fıkranın son cümlesindeki istisna yalnızca SRC içindir. Adına C1 ya da K2 belgesi düzenlenmiş gerçek kişi, belgesindeki tek kamyoneti kendisi kullanıyorsa ondan SRC aranmaz, psikoteknik raporu ise yine aranır. Raporsuz yakalanan şoförün ve onu çalıştıranın karşılaşacağı yaptırımı psikoteknik cezası, iki belgenin farkını psikoteknik ve SRC farkı yazısında anlattık.

Hususi Transit ne zaman kapsam dışı kalır

Yönetmeliğin 2. maddesinin üçüncü fıkrası bazı taşımaları baştan kapsam dışında tutar. Transit açısından ikisi önemli. N1 sınıfında kamyonet olarak tescilli bir taşıtla ticari olmayan eşya taşımak (f bendi) ve özel otomobille ticari olmayan taşıma yapmak (a bendi). Kendi ev eşyanızı panelvanla taşımak ya da 8+1 koltuklu hususi aracınızla ailenizi tatile götürmek bu yüzden yetki belgesi gerektirmez.

Hususi plakalı bir minibüs için sınır tanımlarda çiziliyor. Yönetmelik ücret karşılığı yolcu taşımayı ticari, kendi esas işiyle ilgili yolcu ya da eşyayı taşımayı hususi taşımacılık sayar. Ücret almadan akraba ya da arkadaş gezdirmek bu iki tanımın hiçbirine girmez. Buna karşılık bir fabrikanın kendi işçisini ya da bir derneğin düzenli olarak üyelerini taşıması ayrı değerlendirilir. Emin olmadığınız bir kullanımda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının bölge müdürlüğüne yazılı olarak sormak sonradan doğacak tartışmayı önler. Kendi yükünü taşıyan esnafın durumunu panelvan ve kamyonet psikoteknik yazısında örneklerle ele aldık.

Kapsam dışı kalmak ehliyetle ilgili psikoteknik şartlarını ortadan kaldırmaz. Ehliyeti geri alınan sürücüden iadede psikoteknik istenebilir, hangi ihlalde ne istendiği psikoteknik zorunlu hâller tablosunda.

İstanbul’da Transit servis ve tur şoförü neye dikkat etmeli

İstanbul’da belediye düzenlemeleri bir katman daha ekliyor. UKOME’nin 26.02.2026 tarihli ve 2026/2-4 sayılı kararıyla güncellenen şoför esasları, minibüs, otobüs ve bütün servis türlerinde çalışacak şoförleri İBB’nin Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesine bağlıyor. Kart için İl Sağlık Müdürlüğünce yetkilendirilmiş merkezden alınmış, e-Devlet’te yeterli ya da olumlu görünen psikoteknik raporu, EK-7 sağlık raporu, alkol ve madde taraması ve ilk başvuruda 5 günlük eğitim gerekiyor. Sürücü dahil 17 oturma yerine kadar olan minibüste alt yaş 22.

Turizm amaçlı şehir içi taşıma ise İBB’nin Servis Araçları Yönergesine giriyor. Yönerge bu işin en az 10 koltuklu, işletmeciye ait taşıtlarla ve 1618 sayılı Kanuna göre kurulmuş seyahat acentalarıyla yapılan sözleşmeler kapsamında yapılmasını istiyor, yolcudan araçta para toplanmasını yasaklıyor. Ehliyet süresi şartı İBB metinlerinde servis türüne göre 1 ya da 2 yıl olarak geçtiği için başvurudan önce e-TUHİM’deki güncel koşula bakın. Kart adımları İBB şoför kartı nasıl alınır, servis işinin ayrıntıları servis şoförü psikoteknik yazısında.

Tuzla ve Pendik’teki sanayi bölgelerine ya da tersanelere işçi taşıyan bir personel servisi de İstanbul sınırları içinde çalıştığı için bu kurallara tabidir. Sabah ve akşam seferleri arasında gün içinde boşluğu olmayan şoförler için merkezimiz Cumartesi de açıktır.

Değerlendirme günü

2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Uygulamada minibüs, panelvan ya da kamyonet şoförüne merkezimizde uygulanan 12 test diğer ticari sürücülerle aynıdır, araç türüne göre ayrı bir sınav yoktur.

Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurursunuz, bu süre kaçarsa 6 ay boyunca yeniden teste girilemez. Rapor muayeneden sonra e-Devlet’e işlenir ve 5 yıl geçerlidir. Ayrıntılar psikiyatri muayenesi ve psikoteknik kaç yıl geçerlidir yazılarında.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Adresimiz Kaynarca Mah. Şehit Mustafa Köse Sok. No 5B, 34890 Pendik / İstanbul. E-5 yan yol üzerinde ve Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktayız, Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 18.00 arasında açığız. Filo şoförleri için toplu planlama firmalar için psikoteknik sayfasında. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz, ücret bilgisi psikoteknik ücreti sayfasında.

Transitle havalimanı ya da otel transferi yapıyorsanız VIP transfer şoförü psikoteknik, büyük otobüse geçmeyi düşünüyorsanız İETT şoförü psikoteknik yazısına da bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org