Takograf Kartı İçin Psikoteknik Gerekir mi, Kart ve Rapor Farkı

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Araçlarda Kullanılan Takograf Cihazları Hakkında Yönetmelik, Karayolu Taşıma Yönetmeliği, mesleki yeterlilik yönetmeliğinin 29.01.2026 tarihli değişikliği, TOBB STAUM sıkça sorulan sorular ve duyurular sayfası ile Sayısal Takograf Sistemi Türkiye Ulusal Otoritesi Politikası karşılaştırılarak ilk kez yayımlandı.

Takograf sürücü kartı almak için psikoteknik raporu gerekmez. Kartı veren TOBB, başvuruda SRC1, SRC2, SRC3 ya da SRC4 belgesine ve uygun sınıfta geçerli bir ehliyete bakıyor, psikoteknik raporu bu listede yer almıyor. Rapor kartla değil, yetki belgeli taşıtı kullanma işiyle ilgili. Aynı şoför kartını alabilir, ama raporu geçersizse ticari sefere yine çıkamaz.

Karışıklığın kaynağı, kartın sektörde “dijital ehliyet” diye anılması ve kamyon, TIR ya da otobüs şoförünün öteki belgeleriyle aynı dosyada durması. Aşağıda önce kartın kendi kurallarını, ardından psikoteknik raporunun devreye girdiği yeri yönetmelik ve TOBB kaynaklarına dayanarak anlattık.

Takograf sürücü kartı nedir, kimler kullanır

Takograf, sürüş ve dinlenme sürelerini, hızı ve kat edilen mesafeyi kaydeden cihazdır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 64. maddesi ve 1 sayılı Cetveli otobüs, kamyon ve çekicilerde takograf bulundurulmasını zorunlu tutuyor. Sayısal takograflı bir aracı kullanan şoför, cihaza her gün kendi adına düzenlenmiş sürücü kartını takar ve faaliyet kaydı bu karta da yazılır.

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 4. maddesi kartı, AETR’ye taraf ülkelerin kuruluşlarınca belirli bir sürücüye verilen ve sayısal takografta sürücü faaliyeti verisini saklayan kart olarak tanımlıyor. Türkiye’de kart verme otoritesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğidir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yürüttüğü Sayısal Takograf Sistemi Türkiye Ulusal Otoritesi Politikası bu görevi TOBB’a veriyor, işlemler TOBB’un STAUM birimi üzerinden yürüyor.

Kart başvurusunda neler isteniyor

TOBB STAUM’un sıkça sorulan sorular sayfası, ulusal ya da uluslararası ticari yük ve yolcu taşıyan taşıtlarda çalışan ve SRC1, SRC2, SRC3 ya da SRC4 belgesi olan her sürücünün karta başvurabileceğini yazıyor. Ulusal politika belgesi buna üç şart ekliyor.

• Başvuru sahibinin Türkiye’de daimi ikametgâhı bulunması
• AB üyesi ya da AETR’ye taraf başka bir ülkeden alınmış geçerli bir sürücü kartının olmaması
• Uygun sınıfta geçerli bir sürücü belgesine sahip olunması

Başvuru staum.tobb.org.tr adresindeki “Kart İşlemleri” bölümünden, e-Devlet ile kimlik doğrulanarak yapılıyor. Aynı hizmet e-Devlet’te TOBB Sayısal Takograf Kart Başvuru Sistemi adıyla da yer alıyor. İsteyen başvurusunu ticaret ve sanayi odalarındaki kayıt merkezlerinde tamamlayabiliyor. Sisteme beyaz zeminli, 3,5 x 4,5 cm biyometrik fotoğraf ile beyaz kâğıda kalın uçlu kalemle atılmış imza yükleniyor, ödeme başvuru sonunda verilen ödeme numarasıyla yapılıyor. TOBB STAUM duyurusuna göre 1 Temmuz 2026’dan itibaren sürücü kartı bedeli 2.334 TL. Yabancı uyruklu sürücülerde, çalışma izni süresince düzenlenen mesleki yeterlilik belgesi başvuruda esas alınıyor.

Bu listede psikoteknik raporu yok. Yönetmelik ve TOBB metinlerinde karta başvuru için rapor isteyen bir hüküm bulamadık.

Kart kaç yıl geçerli, ne zaman yenilenir

Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Araçlarda Kullanılan Takograf Cihazları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine göre sürücü kartı kişiye özgüdür ve 5 yıl geçerlidir. Sürücü aynı anda yalnızca bir geçerli karta sahip olabilir, yalnızca kendi kartını kullanabilir, hasarlı ya da süresi geçmiş kartla araç süremez.

• Yenileme - STAUM, başvurunun kartın bitişine 45 gün kala yapılabildiğini yazıyor. Yönetmeliğin 10. maddesi başvurunun bitişten en az 15 gün önce yapılmasını istiyor.
• Kayıp, çalıntı ya da hasar - sürücü 7 takvim günü içinde yeni kart için başvurur, kart verme otoritesi ayrıntılı başvurudan sonra 5 iş günü içinde yeni kart verir.
• Kartsız geçen günler - yönetmeliğin 11. maddesi uluslararası taşımada, yolculuk başında ve sonunda takograf çıktısı alınıp imzalanması şartıyla en fazla 15 takvim günü kartsız sürüşe izin veriyor. Yurt içinde ise Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 35. maddesi kartsız sürüşte yetki belgesi sahibine ihlal başına 75 uyarma öngörüyor.

Kart geçerlilik süresi içinde kolay kolay geri alınmaz. Yönetmelik bunu karta müdahale, başkasının kartının kullanılması ya da kartın yanlış beyanla alınması hâllerine bağlıyor.

Psikoteknik raporu nerede devreye giriyor

Rapor, şoförün kendisiyle ilgili bir şart. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesinin birinci fıkrası, yönetmelik kapsamındaki taşıtı kullanan şoförden uygun mesleki yeterlilik belgesi (a), belirli ağır suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmayı (d) ve bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren, her beş yılda bir alınan raporu (e) istiyor. 40. maddenin 28. fıkrası da yetki belgesi sahibini bu nitelikleri taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutuyor.

Geçerli raporu olmayan şoför için 4925 sayılı Kanunun 26/1-e bendindeki idari para cezası uygulanır. 2026’da uygulamada çoğunlukla 10.666 TL ile karşılaşılıyor, hangi hükmün uygulandığını tutanakta yazan madde gösterir. Ayrıntısı psikoteknik cezası sayfasında, iki belgenin farkı psikoteknik ve SRC farkı yazısında.

66 yaşını dolduran sürücüde bağ daha sıkı

Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinin 29 Ocak 2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’de değişen 47. maddesi, 66 yaşından gün almış sürücünün SRC belgesini geçici olarak geçersiz sayıyor. Sürücü türü sağlık raporu ile psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren rapor Bakanlığa sunulunca belge yeniden geçerli oluyor, ama süresi bu raporlardan bitişi en yakın olanı geçemiyor. Başvuru 66 yaşından 90 gün önce yapılabiliyor, 69 yaşından gün alanın belgesi iptal ediliyor.

Kart başvurusu SRC’ye, ticari sürüş de geçerli SRC’ye bağlı olduğu için bu yaş aralığında psikoteknik raporu, kartın fiilen kullanılıp kullanılamayacağını belirliyor. TOBB STAUM’un önceki geçici düzenleme döneminde yayımladığı duyurular da belge bloke edildiği sürece takograf kartının kullanılamayacağını açıkça yazıyordu. Yaşa bağlı ayrıntılar 65 yaş üstü psikoteknik yazısında.

Başkasının kartı ve firmanın sorumluluğu

Kart kişiye özel ve bu kural artık doğrudan mesleği ilgilendiriyor. Mesleki yeterlilik yönetmeliğinin 47. maddesine göre sürüş sırasında başkasının kartını kullandığı tespit edilen sürücünün de kart sahibinin de SRC belgesi iptal ediliyor. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 35. maddesi başkasına ait ya da geçersiz kartla veya kartsız sürüşte, takograf düzeneğinde manipülasyon bulunmasında da taşıtın kayıtlı olduğu yetki belgesi sahibine 75 uyarma veriyor. Uyarma bedelleri UETDS cezası ve uyarma yazısında.

Firmanın takografla ilgili bir yükümlülüğü daha var. Yönetmeliğin 40. maddesinin 31. fıkrası, sayısal takograf verilerinin 3’er aylık dönemler hâlinde elektronik ortamda arşivlenmesini ve takip eden ay kart verme otoritesine gönderilmesini istiyor. Filo tarafındaki diğer yükümlülükleri firmalar için psikoteknik rehberinde topladık.

Üç tarihi aynı tabloda izleyin

Kart, SRC ve rapor farklı günlerde alındığı için bitiş tarihleri de birbirinden kopuk ilerler. Örneğin kartını Mart 2024’te alan, psikoteknik raporunu Ekim 2022’de yaptıran bir şoförün raporu Ekim 2027’de, kartı Mart 2029’da biter. Kartı yenilemek raporu uzatmaz, raporu yenilemek de kartı uzatmaz.

Pratik yol, her şoför için ehliyet, SRC, psikoteknik ve kart bitişini aynı satırda tutmaktır. Rapor bitişine üç ay kala randevuyu planlamak, 45 günlük psikiyatri süresini de rahat karşılar. Kalan süreyi psikoteknik kaç yıl geçerlidir yazısındaki yöntemle hesaplayabilir, SRC türlerini mesleki yeterlilik belgesi sayfasında görebilirsiniz.

Psikoteknik raporunu Pendik’te yenilemek

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezidir. 2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada takograf kartı ya da SRC işlemi merkezimizde yapılmaz, biz yalnızca psikoteknik değerlendirmeyi yapıp raporu düzenleriz.

Uygulamada kamyon, TIR ve otobüs şoförüne uygulanan 12 test diğer ticari sürücülerle aynıdır. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer. Kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir. Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurmanız gerekir, kayıt bu muayeneden sonra e-Devlet’e işlenir.

Uzun yol şoförleri için ayrıntılar kamyon ve TIR şoförü psikoteknik, mesleğe yeni başlayanlar için TIR şoförü nasıl olunur ve otobüs şoförü nasıl olunur yazılarında. Ücret bilgisini psikoteknik ücreti sayfasında bulabilir, randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org