Traktör Sürücüsü Psikoteknik Alır mı? F Sınıfı Ehliyet, Tarım İşi ve Ticari Yük Kuralı

Psikolog Ceylan DEMİR tarafından incelendi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkez

Güncelleme notu 24 Eylül 2026 tarihinde 2918 sayılı Kanunun 3, 36, 48 ve ek 17. maddeleri, 4925 sayılı Kanunun 2. maddesi, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2, 6 ve 34. maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3, 75, 76, 85, 87, 100, 124 ve 131. maddeleri ile sürücü sağlık şartları yönetmeliğine göre ilk kez yayımlandı.

Traktör sürücüsü psikoteknik raporu almaz, tarımsal kullanımda böyle bir yasal şart yok. Psikoteknik raporunu beş yılda bir isteyen Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34/1-e bendi, yalnızca bu yönetmeliğin kapsamındaki taşıtların şoförlerine uygulanıyor. Yönetmeliğin 2/3-b bendi ile 4925 sayılı Kanunun 2. maddesi ise lastik tekerlekli traktörle ve onun çektiği römorkla yapılan taşımaları kapsamın dışında tutuyor. Traktör sürücüsünden istenen, araca uygun sürücü belgesidir.

Rapor çoğunlukla iki durumda gündeme gelir, ehliyetiniz psikoteknik gerektiren bir ihlal nedeniyle geri alınmışsa ya da işvereniniz ilanında bu belgeyi istiyorsa. Aşağıda ehliyet sınıfını, ticari yük sınırını ve raporun gerçekten gerektiği hâlleri mevzuat maddeleriyle anlattık.

Traktör sürücüsünden neden rapor istenmiyor

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesi lastik tekerlekli traktörü, belirli şartlarda römork çekebilen ama ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracı olarak tanımlıyor. Psikoteknik raporunu mesleki bir şart olarak isteyen düzenleme ise ticari taşımacılığı yöneten Karayolu Taşıma Yönetmeliği.

Bu yönetmeliğin 2. maddesi, hususi otomobilde ve motosiklette kapsam dışı kalmayı taşımanın ticari olmamasına bağlıyor. Traktörde ise böyle bir kayıt yok, traktörle yapılan taşımalar ticari olsun olmasın kapsam dışında sayılıyor. Kapsam dışındaki taşıtı kullanan kişiden yetki belgesi, SRC ve beş yıllık psikoteknik raporu aranmıyor.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesi de psikoteknik değerlendirmeyi iki gruba bağlıyor, kanunda tanımlanan trafik suçlarını işleyen sürücüler ile başka bir mevzuatın psikoteknik şartı koyduğu sürücüler. Traktör sürücüsü, bir ihlal yapmadıkça ikisine de girmiyor.

Traktör için hangi ehliyet gerekir

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75. maddesi F sınıfı sürücü belgesini lastik tekerlekli traktör kullanacaklara veriyor. Paletli ya da madeni tekerlekli traktör ve biçerdöver ise aynı yönetmeliğin 3. maddesinde iş makinesi olarak tanımlanıyor ve G sınıfı gerektiriyor.

F sınıfı belge 10 yıl geçerli, sahibine traktörün yanında yalnızca M sınıfı motorlu bisiklet kullanma yetkisi veriyor. Sağlık muayenesinde F sınıfı, B sınıfıyla aynı birinci grupta değerlendiriliyor, G sınıfı ise ikinci grupta. Biçerdöver ve iş makinesi tarafını iş makinesi operatörü psikoteknik yazısında ayrıca ele aldık.

İlk kez F sınıfı alan genç çiftçi, 7590 sayılı Kanunla yeniden yazılan 2918 sayılı Kanunun ek 17. maddesi gereği iki yıl aday sürücüdür. Bu sürede geri almayı gerektiren bir ihlal ya da araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkol belgeyi iptal ettiriyor. Yeniden kursa başlamak için psikoteknik ve psikiyatri değerlendirmesi şart. Ayrıntılar stajyer ehliyet iptali yazısında.

Traktörü ehliyetsiz kullanmak da ayrı bir ihlal. 2918 sayılı Kanunun 7574 sayılı Kanunla değişen 36. maddesine göre 2026’da sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanana 40.000 TL, buna izin veren işletene de aynı tutarda idari para cezası uygulanıyor.

Tarım işi ile ücretli yük taşıma arasındaki çizgi

Kendi ürününüzü tarladan eve ya da depoya taşımak, tarım aletini çekmek, gübreyi bahçeye götürmek tarımsal kullanımdır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 131. maddesi ise traktörle ve römork takarak ticari amaçla yük taşımayı açıkça yasaklıyor ve traktörün ticari araç olarak tescil edilemeyeceğini söylüyor.

Maddenin tek istisnası il trafik komisyonu kararı. Şehir içi taşımalar hariç, belirli bir taşımanın yük taşıyıcı araçlarla yapılamayacağı anlaşılırsa ya da zorunlu ve geçerli bir neden varsa komisyon, süre, zaman ve güzergâh belirterek geçici izin verebiliyor. Bu izin traktörü taşıma mevzuatının kapsamına sokmuyor, yani psikoteknik şartı yine doğmuyor.

Düzenli olarak başkasının yükünü ücret karşılığı taşımak istiyorsanız yol kamyonet ya da kamyondan geçer. Bu iş Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6. maddesindeki K1 yetki belgesiyle yapılır, şoförden SRC 4 ve beş yılda bir psikoteknik raporu istenir. Ayrıntılar panelvan ve kamyonet psikoteknik ile kamyon ve TIR şoförü psikoteknik yazılarında.

Mevsimlik işçi taşımada da benzer bir ayrım var. Römorka işçi bindirmek ancak aşağıda anlattığımız 131. madde sınırlarıyla mümkün. 16 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle D3 yetki belgesi, kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik tarım işçilerini otobüs ya da minibüsle taşıyacaklara da açıldı. Bu durumda aracı kullanan şoför yönetmeliğin kapsamına girer ve psikoteknik raporu dahil 34. maddedeki belgeleri taşır.

Yolda traktör için temel kurallar

• Hız. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 100. maddesine göre yerleşim yeri içinde 20, şehirlerarası çift yönlü yolda 30, bölünmüş yolda 40 km/s. Traktör otoyola giremez.
• Park. Yerleşim birimleri içindeki karayolunda traktör park edilemez. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim birimleri bu yasağın dışında.
• Römorkta insan. Yalnızca tarım işi için, oturarak ve her ton taşıma sınırı için en çok 3 kişi. Yük üzerinde insan taşınmaz.
• Alkol. Traktör hususi otomobil olmadığı için sınır 0,20 promil.

Traktör sürücüsü psikoteknik raporunu ne zaman alır

Ehliyeti geri alınan sürücü için kurallar araç türüne göre değişmiyor. Traktör kullanırken ya da başka bir araçla yapılan ihlal, belgenin tamamını etkiliyor. Psikoteknik gerektiren başlıca durumlar şunlar.

• Beş yıl içinde üçüncü ve sonraki alkollü araç kullanma, psikoteknik ve psikiyatri birlikte
• Bir yıl içinde üçüncü, dördüncü ve beşinci kırmızı ışık ihlali
• Aynı yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanını doldurma
• Aday sürücülükte iptal ya da herhangi bir nedenle iptal edilen belgenin yeniden alınması

Listenin tamamı psikoteknik zorunlu hâller sayfasında, alkol tarafı alkol psikoteknik belgesi yazısında. Bir belediye, kooperatif ya da tarım işletmesi traktör sürücüsü alımında psikoteknik belgesini ilanında isteyebilir. Bu durumda şart yasadan değil ilandan gelir, başvurmadan önce belge listesini okuyun.

Pendik’te değerlendirme

2022’den bu yana Kaynarca’da hizmet veren merkezimizde değerlendirme ALG psiko-teknik sürücü değerlendirme sisteminde, psikoloğumuz Ceylan DEMİR eşliğinde yapılır ve testler kamera kaydıyla yürütülür. Uygulamada traktör sürücüsüne uygulanan 12 test ehliyet iadesine gelen diğer sürücülerle aynıdır, bilgisayar bilgisi gerekmez. Psikoteknik testleri kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 dakika ila 90 dakika arasında sürer.

Merkezimizde rapor e-İmzalı düzenlenir. Ehliyet iadesi için kimlik fotokopisi, ceza tutanağının aslı ve fotokopisi ile 2 vesikalık fotoğraf yeterli. Raporla birlikte 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurulmazsa 6 ay boyunca yeniden teste girilemez.

Pendik Denge Psikoteknik Merkezi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. E-5 yan yol üzerindeyiz, Marmaray Kaynarca istasyonuna yaklaşık 800 metre uzaklıktayız. Yerleşim yeri içinde traktör park edilemediği için binek araç ya da toplu taşımayla gelmenizi öneririz. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0549 493 42 43 numarasını arayabilirsiniz, ücret bilgisi psikoteknik ücreti sayfasında. Diğer şoförlük türleri hangi şoför psikoteknik alır rehberinde.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme 24 Eylül 2026 Editör iletişimi info@psikoteknikmerkezi.org